11,6 %
Van Belgische stroom in 2021
Windenergie was in 2021 goed voor 11,6 % van de totale elektriciteitsproductie in België (Elia).
190 meter
Hoogte offshore windmolen
Industriële windmolens op de Noordzee bereiken met opgestoken wiek een hoogte van circa 190 meter.
+ 40 %
Meer stroom op zee
Windmolens op zee produceren gemiddeld 40 % meer elektriciteit dan vergelijkbare molens op land.
Wat is windenergie?
Fossiele brandstoffen zullen op een gegeven moment opraken en zorgen voor luchtvervuiling en klimaatverandering. Geen wonder dat het met windenergie voor de wind gaat en deze vorm van groene stroom nog steeds in populariteit aan het stijgen is.
Bij deze vorm van groene stroom wordt de windkracht die wordt uitgeoefend op de wieken van een windmolen gebruikt om een elektrische generator aan te drijven en zo energie op te wekken. De opbrengst van windenergie is afhankelijk van het vermogen van de turbine, de hoogte van de windmolen en de gemiddelde windsnelheid op de locatie. Hoe hoger de mast, hoe sterker en constanter de wind en hoe meer elektriciteit de molen produceert.
Welke soorten windmolens bestaan er?
Niet alle windmolens zijn hetzelfde. Tegenwoordig zijn windmolens op verschillende plekken te vinden en werken ze ook allemaal nét iets anders. We kunnen vier verschillende soorten windmolens onderscheiden:
- Industriële windmolens op land: aan te treffen op het vasteland (onshore) langs haven- en industriegebieden, autosnelwegen, spoorwegen, dijken of kanalen. Ze hebben een horizontale as, een hoogte van circa 80 meter en twee of drie wieken die in een verticaal vlak draaien.
- Industriële windmolens op zee: aan te treffen op zee (offshore) in windmolenparken. Met één van de bladen in de hoogste (verticale) stand is een windmolen op zee ongeveer 190 meter hoog. Windmolens op zee produceren over het algemeen 40 % meer stroom dan windmolens op land.
- Drijvende windmolens: voor de Schotse kust is het eerste drijvende windmolenpark in dienst genomen. Andere landen hebben ook plannen voor drijvende windmolenparken, maar de ontwikkeling ervan bevindt zich nog in een beginfase.
- Particuliere windmolens: windmolens voor particulier of zakelijk gebruik. Particuliere windmolens zijn over het algemeen maximaal 15 meter hoog en hebben een maximaal vermogen van 25 kilowatt.
Hoe hoog zijn windmolens?
De hoogte van een windmolen hangt af van de locatie en het type. Windmolens op de Noordzee hebben een hoogte van ongeveer 190 meter, terwijl een particuliere windmolen slechts 25 meter hoog is. Een windmolen op land is over het algemeen tussen de 80 en 140 meter hoog. Die hoogte is geen toeval: hogere molens vangen sterkere en constanter waaiende wind, wat de opbrengst significant verhoogt.
Wat zijn de voordelen van windenergie?
Windenergie is een groene energiebron met een groot aantal voordelen. Overheden, particulieren en bedrijven investeren wereldwijd in windenergie en zien het als een van de belangrijkste vormen van elektriciteitsproductie voor de toekomst.
Windenergie als duurzame energiebron
Windenergie is een onuitputtelijke energiebron. Hoewel het niet altijd waait, zal het niet opeens ophouden met waaien. Daarnaast komt er bij het opwekken van elektriciteit geen CO2-uitstoot vrij, waardoor de impact van windenergie op het milieu zeer klein is.
Enkel bij de productie en plaatsing van windmolens komt CO2-uitstoot vrij. Die uitstoot is echter een stuk kleiner dan de CO2-uitstoot van elektriciteitsproductie met fossiele brandstoffen, zoals aardgas.
Kleine fysieke afdruk
Hoewel een windmolen wellicht niet het mooiste uitzicht is, is de fysieke afdruk van windenergie relatief klein. De grond onder een windmolen blijft beschikbaar voor landbouw, iets dat bij zonnepanelen op de grond niet het geval is. Daarnaast kunnen windmolens ook gemakkelijk op zee worden geplaatst, waar de impact van de plaatsing nog kleiner is.
Zijn windmolens gevaarlijk voor vogels?
Een argument dat veel tegenstanders van windenergie gebruiken is dat de turbines gevaarlijk kunnen zijn voor vogels en vleermuizen. Er zijn gevallen gemeld waarbij een beschermde vogel tegen de wieken van de windmolen aanvloog. In verhouding overlijden echter meer vogels door elektriciteitskabels, gebouwen, auto's of huiskatten. Bovendien is dit probleem minder groot voor windmolens op zee, waar de vogeldruk lager is.
Wat zijn de nadelen van windenergie?
Net zoals de meeste energiebronnen, hebben windmolens en windenergie ook enkele nadelen. Die nadelen wegen mee in de keuze van overheden, particulieren en bedrijven voor andere duurzame energiebronnen, zoals waterkracht.
Geen windenergie zonder wind
Het grootste nadeel van windenergie is dat het geen volledig betrouwbare energiebron is. Het is niet mogelijk om een land volledig van windenergie te voorzien, doordat er bij dagen zonder wind een tekort aan stroom zal ontstaan. Windenergie is een goede aanvulling als groene energiebron, maar zal nooit de enige pijler van de energievoorziening kunnen zijn.
Windenergie moet worden aangevuld door andere groene energiebronnen, zoals biogas, biomassa, geothermie en zonne-energie, of door kernenergie en fossiele brandstoffen op piekmomenten.
Landschapsvervuiling en overlast
Velen vinden de hoge windmolens niet passen in het landschap. De grote turbines zorgen voor landschapsvervuiling. Dat is deels op te lossen door windmolens op zee te plaatsen, maar ook in dat geval zijn de turbines vanaf het strand vaak te zien.
Omwonenden maken bezwaar tegen de rode veiligheidsverlichting die vliegtuigen en helikopters 's nachts attent maakt op de aanwezigheid van windmolens. Ook maken de windmolens geluid dat storend kan zijn voor de directe buren en kan de slagschaduw van de wieken hinderlijk zijn bij een laagstaande zon.
Windenergie in de Belgische energiemix
In België groeit het aandeel windenergie elk jaar. Zowel op land (onshore) als op zee (offshore) worden nieuwe windmolenparken in gebruik genomen. De Belgische overheid en netbeheerder Elia zetten sterk in op windenergie als sleutelelement van de energietransitie, samen met zonne-energie en kernenergie voor de basislast.
Hoeveel procent van de Belgische stroom komt van wind?
Windenergie was in 2021 goed voor 11,6 % van de totale elektriciteitsproductie in België. Dat aandeel groeit jaar na jaar, mede door de uitbreiding van offshore windmolenparken in de Noordzee. De Belgische Prinses Elisabethzone op zee biedt ruimte voor nieuwe parken die de komende jaren in gebruik worden genomen.
Windenergie en zonnepanelen vullen elkaar goed aan als hernieuwbare bronnen: de zon schijnt het sterkst overdag en 's zomers, terwijl de wind het hardst waait 's nachts en in de winter. Samen zorgen ze voor een meer constante hernieuwbare productie doorheen het jaar.
Hoe kies je een groen contract met windenergie?
Wil je als particulier een energiecontract afsluiten waarbij je stroom deels of volledig afkomstig is van windenergie? Dan is het belangrijk om te kijken naar de brandstofmix die je leverancier jaarlijks publiceert. Die mix toont precies welk percentage van de geleverde stroom van windmolens, zonnepanelen, waterkracht of andere bronnen afkomstig is.
Bekijk ons overzicht van de groenste energieleveranciers in België voor een vergelijking op basis van de herkomst van de stroom en de kwaliteit van de groene garantiecertificaten (REGO). Alle beschikbare leveranciers vergelijk je via het leveranciersoverzicht.
Veelgestelde vragen over windenergie
Een windmolen vangt de kracht van de wind op via grote wieken. Die wieken drijven een as aan die verbonden is met een generator. De generator zet de roterende beweging om in elektriciteit. Een transformator verhoogt daarna de spanning zodat de stroom via het elektriciteitsnet getransporteerd kan worden. De hele installatie wordt aangestuurd door een computer die de wieken automatisch in de optimale hoek ten opzichte van de wind zet.
Een grote industriële windmolen kopen als particulier is financieel onaantrekkelijk en vergt een bouwvergunning. Wel kun je investeren via energiecoöperaties die windmolenparken bouwen en exploiteren, als coöperant ontvang je een dividend op je investering. Particuliere kleine windmolens (tot 25 kW) zijn een optie voor woningen in open gebieden, maar de terugverdientijd is lang en de opbrengst in België beperkt.
Onshore windenergie (op land) is goedkoper om te bouwen en makkelijker te onderhouden. Offshore windenergie (op zee) produceert gemiddeld 40 % meer stroom omdat de wind op zee constanter en sterker waait. De hogere productie compenseert de hogere bouwkosten op zee, waardoor offshore windparken steeds aantrekkelijker worden voor grootschalige energieproductie.
Dat hangt af van je leverancier en je contract. Bekijk de brandstofmix op de website of factuur van je leverancier: die toont per bron (wind, zon, water, kern, fossiel) welk percentage van jouw stroom afkomstig is. Veel groene contracten combineren wind en zonne-energie, aangevuld met REGO-certificaten. Wil je een contract met een hoog aandeel lokale windenergie? Vergelijk dan de mixen van de beschikbare leveranciers via ons overzicht.
De technische levensduur van een industriële windturbine bedraagt 20 à 25 jaar. Na die periode zijn de molens aan vervanging of grondige renovatie toe. In de praktijk worden veel oudere molens 'gerepowerd': de bestaande funderingen worden hergebruikt voor een nieuwe, grotere turbine met een hoger vermogen. Dat vermindert de bouwtijd en kostprijs van nieuwe windparken aanzienlijk.