energie advies
energie advies

Meer informatie ontvangen?

Contacteer de energie-experts van CallMePower voor meer informatie of advies. (Wachttijd bedraagt momenteel: 1 minuut)

energie advies
energie advies

Meer informatie ontvangen?

Een energie-expert van CallMePower belt je gratis terug of vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker.

Kernenergie en kerncentrales in België: alle informatie

Geactualiseerd op
minuten lezen
Kerncentrales

Kernenergie en kerncentrales zijn zeer belangrijk voor de elektriciteitsproductie in België. Op deze pagina vind je alle informatie over kerncentrales, zoals de werking en waar je deze centrales kunt vinden in België. Ook vind je hier de voor- en nadelen van kernenergie.

Wat is een kerncentrale?

Een kerncentrale is een productielocatie waar elektriciteit wordt opgewekt met de energie of warmte die vrijkomt bij kernsplijting, in de meeste gevallen van uranium. De warmte die hierbij vrijkomt zet water om in stoom en vervolgens drijft deze stoom een turbine aan die op haar beurt een generator aanstuwt waarmee elektriciteit wordt opgewekt. Men kan een kerncentrale vergelijken met een grote stoommachine. Bij deze vorm van energie opwekken komt geen CO2 vrij en het is altijd beschikbaar.

Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) telde in augustus van 2016, verspreid over 31 verschillende landen, een totaal van 421 centrales in werking, en meer dan 60 in aanbouw, vooral in Azië. Bijna honderd hiervan vindt men terug in de Verenigde Staten en 56 in Frankrijk.

België telt twee kerncentrales: één centrale in Doel, dichtbij Antwerpen, en één in Tihange, in de buurt van Huy. Deze twee centrales staan in voor maar liefst de helft van de totale elektriciteitsproductie in België. De NV ENGIE Electrabel is de grootste exploitant van de kerncentrales in België.

Belang kernenergie

Volgens het internationaal energieagentschap (IEA) is kernenergie verantwoordelijk voor meer dan 10 % van de wereldwijde elektriciteitsproductie. Wereldwijd hebben landen dus groot belang bij kernenergie, vooral doordat het een betrouwbare energiebron is. De meeste kerncentrales zijn te vinden in Noord-Amerika, Europa en Azië. In Afrika en Zuid-Amerika is het aantal kerncentrales beperkt.

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Bel CallMePower voor een gratis telefonische vergelijking of vergelijk online. (Wachttijd bedraagt momenteel: 1 minuut)

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker of dien een terugbelverzoek in.

Hoe werkt een kerncentrale?

Een kerncentrale is opgebouwd uit verschillende kernreactoren. De meest voorkomende is de drukwaterreactor.

Een kernreactor is een grote, dikwandige stalen vat waarin zich metalen staven met splijtstof bevinden (in de meeste gevallen uranium), een watercircuit en een drukregelaar. Aan het reactorvat is vervolgens een stoomgenerator aangesloten die in verbinding staat met een turbine die op haar beurt gekoppeld is aan een alternator (elektriciteitsopwekker).

Bij dit proces komen grote hoeveelheden warmte vrij, dat water omzet in stoom. Deze stoom laat vervolgens een turbine draaien, waardoor er elektriciteit kan worden opgewekt.

Kerncentrale werking

De werking van een kerncentrale is vergelijkbaar met een kolencentrale of gascentrale. Het grote verschil is dat er bij een kerncentrale geen CO2-uitstoot vrijkomt. Bij een kerncentrale wordt elektriciteit geproduceerd in drie onafhankelijke watercircuits:

  1. Primaire circuit: de warmte die door de splijting vrijkomt verwarmt het water en zet het om in stoom.
  2. Secundaire circuit: de stoomdruk zorgt ervoor dat een turbine gaat draaien en wekt vervolgens elektriciteit op.
  3. Tertiaire circuit: condenseert de stoom en voert de restwarmte af. In dit circuit wordt de stoom dankzij een condensor omgezet in water. Eenmaal getransformeerd, kan het gekoelde water terugkeren naar zijn externe bron, zonder enig risico op uitbreiding van radioactiviteit.

In de afbeelding hieronder zijn de belangrijkste onderdelen van een kerncentrale weergegeven.

Werking kerncentrale

Kernenergie en kerncentrales in België

België telt momenteel zes kernreactoren van het type drukwaterreactor (PWR, pressurized water reactor), verdeeld over twee nucleaire centrales: Doel van ENGIE Electrabel (gelegen in de provincie Oost-Vlaanderen, vlakbij de grens met Nederland) en Tihange (gelegen in de provincie Luik, ten zuidwesten van de gelijknamige stad).

In België wordt ongeveer 50 % van alle elektriciteit opgewekt door middel van kernenergie. Door de kernuitstap zullen alle Belgische kerncentrales in 2025 worden gesloten.

Kerncentrale Doel

De kerncentrale van Doel in het noorden van Vlaanderen herbergt vier drukwaterreactoren die door het energiebedrijf ENGIE-Electrabel worden uitgebaat in de gemeente Beveren-Waas langs de linkeroever van de rivier de Schelde, ten noorden van Antwerpen. De bouw van deze vier (en in eerste instantie vijf) reactoren werd in 1975 gestart en werd voltooid en actief gesteld in 1985. De kerncentrale in Doel vertegenwoordigt ongeveer 15 % van de totale productiecapaciteit in België.

De reactor Doel 3 werd in oktober 2022 gesloten. In de onderstaande tabel is de inbedrijfstelling, sluitingsdatum en vermogen in MW per reactor weergegeven.

Kerncentrale Doel
Reactor Inbedrijfstelling Wettelijke sluiting Vermogen (MWe)
Doel 1 15 februari 1975 15 februari 2025 445
Doel 2 1 december 1975 1 december 2025 433
Doel 3 1 oktober 1982 1 oktober 2022 1.006
Doel 4 1 juli 1985 1 juli 2025 1.039

Bron: Federaal Agentschap voor Nucleaire controle

Kerncentrale Tihange

De kerncentrale van Tihange herbergt drie drukwaterreactoren die ook worden uitgebaat door het energiebedrijf ENGIE Electrabel in de gemeente Hoei. De centrale ligt langs de rechteroever van de rivier de Maas, die het koelwater levert voor de reactoren. De drie kernreactoren van Tihange werden tussen 1975 en 1985 in bedrijf gesteld.

In de onderstaande tabel is de inbedrijfstelling, sluitingsdatum en vermogen in MW per reactor weergegeven.

Kerncentrale Tihange
Reactor Inbedrijfstelling Wettelijke sluiting Vermogen (MWe)
Tihange 1 1 oktober 1975 1 oktober 2025 962
Tihange 2 1 juni 1983 1 februari 2023 1.008
Tihange 3 1 september 1985 1 september 2025 1.038

Bron: Federaal Agentschap voor Nucleaire controle

Kerncentrales in de wereld

Wereldwijd zijn er 31 landen met kerncentrales. Sommige landen, zoals de Verenigde Staten en Frankrijk, zijn sterk afhankelijk van kernenergie. Voor andere landen vertegenwoordigd kernenergie slechts een klein gedeelte van de energiemix.

In de onderstaande grafiek is het aantal kerncentrales die momenteel actief zijn, worden gebouwd en buiten gebruik zijn gesteld per land weergegeven.

Bron: IAEE

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Bel CallMePower voor een gratis telefonische vergelijking of vergelijk online. (Wachttijd bedraagt momenteel: 1 minuut)

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker of dien een terugbelverzoek in.

Wat zijn de voor- en nadelen van kerncentrales?

Kernenergie brengt zowel voor- als nadelen met zich mee. In veel gevallen worden de nadelen belicht, vooral door de kernrampen. Toch heeft kernenergie een aantal belangrijke voordelen. In dit gedeelte belichten we zowel de voor- als nadelen van kerncentrales.

Voordelen kerncentrales en kernenergie

In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste voordelen van kerncentrales en kernenergie weergegeven.

Voordelen kernenergie
Voordelen
  • Schone energie:
    Bij de productie van elektriciteit in een kerncentrale is er nauwelijks uitstoot van gassen. Naast kleine hoeveelheden edelgassen zoals xenon en tritium, stoot een kerncentrale niets uit, dus ook geen schadelijke gassen zoals CO2, SO2 of NOx die nefast zijn voor ons leefmilieu en klimaat.
  • Zuinige energie:
    Een vergelijking die spreekt voor zich: 1 kilo hout levert 1 kilowattuur op, 1 kilo steenkool is goed voor 3 Kilowattuur, terwijl men uit 1 kilo uranium maar liefst 40.000 kilowattuur kan winnen. Zo levert één staafje splijtstof genoeg energie om een gezin een jaar lang van elektriciteit te voorzien. In de reactor van een kerncentrale zitten ruim zes miljoen van die staafjes.
  • Uranium nog lang niet uitgeput:
    Onuitputtelijk is kernenergie niet. Maar we zitten wel nog voor een hele tijd goed gezien deze brandstof volop en nog voor honderden jaren in de aardbodem aanwezig is.
  • Duurzame investering:
    Een kerncentrale is weliswaar duur in aanbouw, maar gaat wel 60 jaar mee. Bovendien is uranium erg goedkoop en maken de andere en variabele brandstoffen die bij het productieproces van elektriciteit te pas komen, slechts een klein deel uit van het totale kostenplaatje.
  • Betrouwbaar en optimaal inzetbaar:
    Een kerncentrale is een betrouwbaar en zeker productiemiddel. Het productieproces is erg voorspelbaar en stabiel, en biedt bijgevolg een erg grote zekerheid op constante beschikbaarheid. Ook draait een kerncentrale vrijwel onafgebroken op volle toeren.
  • Relatief veilig:
    Omdat de gevolgen van een kernongeluk zo nefast kunnen zijn, is er in en rond een kerncentrale permanent en vanuit diverse hoeken heel veel aandacht voor de veiligheid. Er zijn tal van ingebouwde veiligheidssystemen die ervoor zorgen dat ongelukken vermeden worden, of de gevolgen optimaal beheerst, in geval van een ongeluk. Tenslotte is er onafhankelijk (overheids)toezicht op de exploitatie van de kerncentrale. Volgens het Federaal Agentschap voor de Nucleaire Controle (FANC) zijn de Belgische kerncentrales momenteel voldoende beschermd om natuurfenomenen als overstromingen en aardbevingen maar ook terroristische aanslagen en vliegtuigcrashes te trotseren.
  • Weinig productieafval:
    Een kerncentrale produceert relatief weinig afval. Gezien het om radioactieve stoffen gaat, moet het afval natuurlijk ver en heel lang buiten de atmosfeer en biosfeer worden gehouden. Er bestaan tal van voorzieningen en bedrijven, gespecialiseerd in het vervoer, de opslag, bewerking en het conditioneren van het afval. In België wordt het afval opgeslagen in Dessel (verwerkt radioactief afval), Doel en Tihange (gebruikte kernbrandstof).

Nadelen kerncentrales en kernenergie

In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste nadelen van kerncentrales en kernenergie weergegeven.

Nadelen kernenergie
Nadelen
  • Een ongeluk kan nefaste gevolgen hebben:
    De gevolgen van een nucleair incident kunnen groot zijn. Denk maar aan de kernrampen in Tsjernobyl in 1986 en Fukushima in 2011 waarvan de gevolgen nog steeds voelbaar zijn. Daarom stelt men op diverse niveaus alles in het werk om het risico op een ongeluk tot het minimum te herleiden.
  • Radioactief afval:
    Kernenergie levert een hoeveelheid radioactief afval. De straling van dit afval is erg schadelijk voor levende organismen, en een veilige en langdurige opslag minimum 30 jaar tot vaak honderden jaren is noodzakelijk. Men is dan ook volop op zoek naar methodes om de levensduur van het radioactief afval in te korten. Dat zou kunnen door het afval opnieuw in een reactor te doen. Het verandert dan in korter levende radioactieve afvalstoffen. Dit onderzoek is nog in een experimentele fase.
  • Winning en verwerking zijn milieubelastend:
    Uraniumwinning en -verwerking is net zoals bij alle ertsen, belastend voor het leefmilieu. Er wordt dan ook volop gewerkt aan methodes en technieken die de gevolgen voor onze omgeving tot een minimum beperken. Ook de reststoffen worden als radioactief afval behandeld of krijgen een veilige bestemming.

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Bel CallMePower voor een gratis telefonische vergelijking of vergelijk online. (Wachttijd bedraagt momenteel: 1 minuut)

energie vergelijken
energie vergelijken

Energieleveranciers vergelijken?

Vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker of dien een terugbelverzoek in.

Is kernenergie groene stroom?

Hoewel er bij de productie van elektriciteit met een kerncentrale geen CO2-uitstoot vrijkomt, is kernenergie geen groene stroom. Dit komt doordat de grondstof die nodig is voor de productie van kernenergie niet onuitputbaar is. Op een gegeven moment raken de grondstoffen op, iets wat bij hernieuwbare energiebronnen niet het geval is.

Om deze reden behoort kernenergie niet tot de hernieuwbare energiebronnen en is het geen groene stroom. Een energiecontract met kernenergie mag dan ook niet groen worden genoemd. Kernenergie hoort echter ook niet bij de fossiele brandstoffen, zoals aardgas of aardolie, en ligt in een grijs gebied.

Contacteer ons

voor gratis hulp en advies

Energie-advies van CallMePower

Bel de energie-experts van CallMePower voor advies of als je vragen hebt. (Wachttijd bedraagt momenteel: 1 minuut)

De energie-experts van CallMePower bellen je gratis terug tijdens onze openingsuren.