Wat is het gemiddelde waterverbruik in Vlaanderen?

Door Daan van Aken

Verhuis en water-expert

Daan is expert in water en verhuizen bij CallMePower België. Hij voorziet Vlaamse consumenten van betrouwbare en praktische informatie over watercontracten en verhuisservices. Zijn doel? Helder en toegankelijk advies bieden, zodat iedereen moeiteloos de juiste keuzes kan maken bij het regelen van wateraansluitingen en een vlotte verhuis.

Een inwoner van Vlaanderen verbruikt gemiddeld 80,3 liter drinkwater uit het openbare net per dag (ongeveer 29.300 liter of 29,3 m³ per jaar). Dit cijfer gaat over het drinkwater dat aan huishoudelijke abonnees geleverd wordt, omgerekend per inwoner. Het gemiddelde zit op het laagste niveau ooit: in 2014 lag het nog op 89,3 liter per dag. De daling verliep geleidelijk, met een tijdelijke stijging in 2020 en 2021 toen veel mensen vaker thuis waren (bron: Drinkwaterbalans voor Vlaanderen 2024, Vlaamse Milieumaatschappij).

Wat is het gemiddelde waterverbruik per persoon in Vlaanderen?

In 2024 verbruikt een inwoner van Vlaanderen gemiddeld 80,3 liter drinkwater per dag. Op jaarbasis is dat ongeveer 29.300 liter (29,3 m³) per persoon.

Ter vergelijking: in 2014 lag het gemiddelde nog op 89,3 liter per dag, of ongeveer 32.600 liter (32,6 m³) per jaar. Over tien jaar is het verbruik per persoon dus met 9,5% gedaald.

Die daling verliep niet volledig rechtlijnig: in 2020 en 2021 lag het verbruik tijdelijk hoger door de COVID-19-lockdowns. Nadien zette de daling opnieuw door. In 2024 ligt het gemiddelde per persoon opnieuw lager dan in 2023 (van 80,8 naar 80,3 liter per dag).

Hoe kan het dat het waterverbruik daalt per inwoner in Vlaanderen?

Dat het drinkwaterverbruik per persoon daalt, komt vooral doordat Vlaamse huishoudens de voorbije jaren efficiënter zijn gaan omgaan met water. Je gebruikt vandaag vaak minder drinkwater voor dezelfde activiteiten dan vroeger.

• Waterbesparende technologieën: spaardouchekoppen kunnen het doucheverbruik sterk verlagen, en zuinigere wasmachines/vaatwassers verbruiken minder water per beurt.
• Bewuster gedrag: korter douchen, minder baden en slimmer wassen (volle trommel) tikt snel aan in liters per dag.
• Meer alternatieve bronnen: wie regenwater gebruikt voor toilet, wasmachine of tuin, drukt het drinkwaterverbruik uit het net.
• Financiële prikkel: de tariefstructuur met een hoger tarief boven het basisverbruik stimuleert veel gezinnen om hun verbruik onder controle te houden.

Toch blijft het verschil tussen huishoudens groot: je gezinsgrootte, je woning en je gewoontes bepalen samen of je boven of onder het gemiddelde uitkomt.

Dit blijft natuurlijk een gemiddelde. Je eigen verbruik kan hoger of lager liggen, afhankelijk van je huishouden en je gewoontes. Denk dus vooral aan douchen, toiletgebruik en toestellen zoals de wasmachine of de vaatwasser.

Wat is het minimaal benodigde waterverbruik per persoon?

Voor de basisbehoeften wordt vaak een richtwaarde van 70 tot 90 liter per dag aangehouden. Watergebruik in huis heeft drie hoofdfuncties: drinken en koken, hygiëne en andere toepassingen zoals schoonmaken of de tuin. Het grootste deel van je verbruik gaat naar hygiëne, zoals douchen en toiletgebruik.

Hoe verschilt het waterverbruik per persoon volgens je gezinsgrootte?

Het waterverbruik per persoon daalt meestal als je met meer mensen samenwoont. In 2022 verbruikte een alleenstaande gemiddeld 103 liter per dag, terwijl dat in een huishouden van vijf personen daalde tot 71 liter per persoon per dag. Dat komt doordat bepaalde waterbehoeften (zoals poetsen, wassen of planten water geven) niet evenredig stijgen met het aantal bewoners. Je ziet dus een duidelijk schaalvoordeel in grotere huishoudens.

Evolutie van het gemiddeld waterverbruik in Vlaanderen

Hieronder zie je de evolutie van het gemiddeld waterverbruik in Vlaanderen over de afgelopen tien jaar. De gegevens zijn gebaseerd op het verbruik van gezinnen van verschillende groottes.

De evolutie van het gemiddelde waterverbruik is relatief stabiel, met een kleine toename in 2020 door de gevolgen van de COVID-19 lockdowns. Gedurende die periode waren veel huishoudens constant thuis, wat leidde tot een stijging van het verbruik. Dit effect was merkbaar, aangezien het gemiddeld waterverbruik in 2020 met ongeveer 3 liter per persoon per dag toenam.

Hoe kan je je waterverbruik verlagen?

De grootste winst zit meestal in de grootste verbruikers in huis. In Vlaanderen gaat het meeste drinkwater naar douchen, toiletspoeling en de wasmachine. Kleine aanpassingen in die drie toepassingen maken dus het snelst verschil.

Een handige manier om sneller inzicht te krijgen in je verbruik (en in mogelijk sluipverbruik) is een digitale watermeter. Zo merk je pieken of ongewone verbruiken sneller op, waardoor je ook sneller kan ingrijpen bij een lek.

• Callmepower's waterbesparingstips
• Installeer een spaardouchekop die 40–50% water bespaart.
• Vervang je oude toilet door een model met een spaartoets (3/6 liter).
• Gebruik regenwater voor het toilet of voor tuinieren.
• Herstel lekkende kranen en toiletten snel om onzichtbaar verlies te vermijden.
• Installeer een bruismondstuk op je kraan: minder water, hetzelfde comfort.
• Gebruik een regenwaterput of regenwaterton om regenwater op te vangen en te hergebruiken.
• Kies bij aankoop van nieuwe toestellen voor waterzuinige modellen met een goed energielabel.
• Geef je planten water met restwater, zoals spoelwater van groenten of het water dat je laat lopen tot het warm is.
• Beperk het gebruik van de tuinslang en geef water met een gieter.
• Was je auto met een emmer en spons in plaats van met de tuinslang.
• Laat de kraan niet lopen bij het tandenpoetsen of handen wassen.
• Gebruik een afwasteil in plaats van de kraan te laten lopen bij het afwassen.
• Controleer regelmatig je watermeter om ongewone verbruiken snel op te merken.

Hoe verlaag je tegelijk je water- en energiefactuur?

Vooral warm water weegt door: je betaalt niet alleen voor het water, maar ook voor het opwarmen ervan. Door minder (of efficiënter) warm water te gebruiken, bespaar je dus vaak dubbel.

• Slimme combinaties voor besparing
• Zet de vaatwasser en wasmachine pas aan als ze volledig gevuld zijn.
• Gebruik het eco-programma op zowel de vaatwasser als de wasmachine. Die programma's werken met lagere temperaturen en verbruiken vaak minder water en energie.
• Repareer lekkende kranen en toestellen snel. Een druppelende kraan kan op jaarbasis veel water verspillen en dat kost extra als het om warm water gaat.

Hoeveel water verbruiken huishoudelijke apparaten?

Toestellen en gewoontes bepalen een groot deel van je verbruik. Met inzicht per toepassing zie je sneller waar je het meeste kan besparen, zonder comfortverlies.

Wat is verborgen waterverbruik en waarom is het belangrijk?

Je kraanwater is maar een klein deel van je totale watervoetafdruk. Het grootste deel is verborgen waterverbruik: water dat nodig is om producten en voeding te maken die je koopt en gebruikt.

Voorbeelden van verborgen waterverbruik zijn onder andere:

1. Vleesproductie: voor 1 kilogram rundvlees is gemiddeld 15.415 liter water nodig.
2. Textielproductie: het maken van 1 spijkerbroek vereist ongeveer 8.000 liter water.
3. Koffieproductie: voor 1 kilogram gebrande koffie is ongeveer 26.400 liter water nodig.

Door bewuster te consumeren (bijvoorbeeld minder vlees, langer met kleding doen) kan je je totale watervoetafdruk sterk verlagen. Meer praktische tips en uitleg vind je in het artikel over waterverbruik verminderen.

Wat betaal je gemiddeld per maand voor water in Vlaanderen?

Wat je gemiddeld per maand betaalt voor water, hangt vooral af van je gemeente, je watermaatschappij en je verbruik. Je waterfactuur gaat bovendien niet alleen over drinkwater, maar meestal ook over de kosten voor (1) de levering van drinkwater, (2) gemeentelijke sanering (riolering) en (3) bovengemeentelijke zuivering.

Wil je beter inschatten welke onderdelen jouw factuur bepalen en waarom tarieven per watermaatschappij verschillen? In het overzicht over waterprijzen in Vlaanderen vind je de uitleg per component en hoe dat zich vertaalt naar je totale waterkost.

Door Daan van Aken

Verhuis en water-expert

Daan is expert in water en verhuizen bij CallMePower België. Hij voorziet Vlaamse consumenten van betrouwbare en praktische informatie over watercontracten en verhuisservices. Zijn doel? Helder en toegankelijk advies bieden, zodat iedereen moeiteloos de juiste keuzes kan maken bij het regelen van wateraansluitingen en een vlotte verhuis.

Een fout melden