Wat is een zonnekaart?
Een zonnekaart is een online tool die op basis van satelliet- en LiDAR-gegevens de geschiktheid van jouw dak voor zonnepanelen of een zonneboiler beoordeelt. Je vult je adres in en de tool toont een kleurgecodeerde kaart van jouw dak: groen betekent hoge geschiktheid, rood lage geschiktheid.
Hoe werkt een zonnekaart?
Dankzij hoogtemetingen en gegevens over daken kan per dakdeel een score worden berekend op basis van drie parameters: de dakoppervlakte, de oriëntatie (richting naar het zuiden) en de hellingshoek. Sommige tools geven ook een schatting van de jaarlijkse opbrengst in kWh, de beschikbare premies en een indicatieve terugverdientijd.
Zonnekaart Energiebesparen.be
Op de website van de Vlaamse overheid vind je de gratis Energiebesparen.be zonnekaart. De tool werkt voor vrijwel alle woningen en bedrijfspanden in Vlaanderen en geeft gedetailleerde informatie over de installatiemogelijkheden op jouw specifieke adres.
Bezoek de Energiebesparen.be zonnekaart.
Zonnekaart Wallonië en Brussel
In Wallonië en Brussel is er geen vergelijkbare tool beschikbaar als de Vlaamse zonnekaart. In die gewesten kun je de oriëntatie en berekeningen betreffende kosten en premies zelf inschatten via de onderstaande richtlijnen, of een installateur om een voorstudie vragen.
Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?
De zonnekaart is een nuttig hulpmiddel, maar heeft beperkingen. De tool houdt doorgaans geen rekening met schaduwelementen in de omgeving: bomen, gebouwen of schoorstenen die schaduw werpen op je dak worden niet meegenomen in de berekening. Controleer de schaduwsituatie dus altijd zelf, zeker als er hoge bomen of gebouwen ten zuiden van je woning staan.
Zelf de oriëntatie van je dak bepalen
De beste oriëntatie voor zonnepanelen in België is een dak gericht op het zuiden: de zon staat het hoogst in het zuiden en geeft daar de meeste directe straling. Een dak op het zuidoosten of zuidwesten verliest slechts 5 à 10 % opbrengst ten opzichte van het zuiden. Op het oosten of westen daalt de opbrengst met 20 à 30 %. Een dak op het noorden is weinig geschikt.
De optimale hellingshoek in België bedraagt 30 à 40°. Panelen op een plat dak worden op een gemonteerde draagstructuur gezet onder de gewenste hoek.
Beste locaties in België voor zonnepanelen
De zonuren in België verschillen per provincie. West-Vlaanderen heeft de meeste zonuren, met een gemiddelde zonnestraling van 3,1 kWh per m² per dag. De provincies Henegouwen, Waals-Brabant en Luxemburg scoren ook relatief hoog. Luik en Antwerpen ontvangen iets minder straling (2,7 à 2,8 kWh per m² per dag).
Het verschil in zonuren tussen Belgische provincies is echter beperkt. Over de volledige looptijd van een installatie maakt de oriëntatie van het dak een veel groter verschil dan de provincie waarin je woont. Meer weten? Lees onze pagina over de opbrengst van zonnepanelen.
Zonnepanelen of zonneboiler: wat kies je?
De zonnekaart vergelijkt in de meeste gevallen zowel de geschiktheid voor zonnepanelen als voor een zonneboiler. Beide systemen gebruiken zonne-energie, maar op een andere manier.
Zonnepanelen installeren
Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit. Ze verlagen je elektriciteitsfactuur direct en zijn in de meeste gevallen rendabel dankzij de beschikbare premies en dalende installatieprijzen. De combinatie van zonnepanelen met een thuisbatterij maakt het mogelijk om bijna autonoom van het elektriciteitsnet te leven.
Zonneboiler installeren
Een zonneboiler zet zonlicht om in warmte en levert een deel van het warme water in je woning. Het is een aanvulling, geen volledige vervanging van je verwarmingssysteem. Een zonneboiler is minder bekend dan zonnepanelen, maar kan in sommige gevallen een vergelijkbare besparing opleveren, zeker voor gezinnen met een hoog warmwaterverbruik.
Zonnekaart en de Vlaamse klimaatdoelstellingen
De Vlaamse zonnekaart werd ontwikkeld om de installatie van hernieuwbare energie te stimuleren. Door de drempel te verlagen, je hoeft niet langer te wachten op een studiedag of offerte om een eerste inschatting te krijgen, helpt de tool meer Vlamingen de stap naar zonnepanelen te zetten.
Bijdrage aan de energietransitie
De installatie van zonnepanelen of een zonneboiler draagt direct bij aan de energietransitie in België. Naast een lagere energiefactuur verminder je je CO2-uitstoot en je ecologische voetafdruk significant.
Geen geschikte dakoriëntatie? Groene energie als alternatief
Als je dak niet geschikt is voor zonnepanelen (noordoriëntatie, veel schaduw of beschermd erfgoed), kun je toch groen leven door een contract af te sluiten bij een leverancier die 100 % groene stroom levert. Bekijk onze pagina over de groenste energieleveranciers voor een vergelijking.
Veelgestelde vragen over de zonnekaart
De zonnekaart is een goede eerste indicatie, maar houdt geen rekening met schaduw door bomen of naburige gebouwen. Ook recente verbouwingen aan het dak of nieuwe constructies in de buurt worden niet altijd weergegeven. Laat altijd een voorstudie uitvoeren door een erkende installateur voor je een definitieve beslissing neemt.
De optimale hellingshoek voor zonnepanelen in België bedraagt 30 à 40°. Bij die hoek wordt de jaarlijkse opbrengst gemaximaliseerd. Op een plat dak worden de panelen op een constructie gezet om de gewenste hoek te bereiken. Een afwijking van ±10° geeft slechts een beperkt opbrengstverlies.
Ja. Een oost- of westgericht dak geeft een opbrengstverlies van 20 à 30 % ten opzichte van het zuiden, maar de installatie blijft rendabel. Een voordeel is dat oost/west-installaties de productie beter spreiden over de dag, wat bij een digitale meter het zelfverbruik kan verhogen.
Bij een beperkt geschikt dak kun je kiezen voor panelen met een hoog vermogen per m² (400 Wp of meer) om het meeste uit de beschikbare ruimte te halen. Overweeg ook een zonneboiler als aanvulling. Een erkende installateur kan na een voorstudie precies zeggen hoeveel panelen economisch zinvol zijn op jouw dak.