Wat is een omvormer voor zonnepanelen?
Als je zonnepanelen hebt, produceren ze gelijkstroom (DC). Je woning werkt echter op wisselstroom (AC). De omvormer is de schakel daartussen: hij zet de gelijkstroom van de panelen om in bruikbare wisselstroom, zodat je de opgewekte elektriciteit direct in huis kunt gebruiken of op het net kunt injecteren.
Een omvormer lijkt op een grijze kast die doorgaans dichtbij de panelen of in de garage wordt gemonteerd. Hij weegt circa 10 kg en wordt loodrecht aan een muur bevestigd. De plaatsing gebeurt altijd bij de installatie van de zonnepanelen.
De werking van de omvormer in vijf stappen:
- Zonlicht valt op de zonnecellen en wekt gelijkstroom op.
- Via een DC-kabel gaat de gelijkstroom naar de omvormer.
- De omvormer zet de gelijkstroom om in wisselstroom.
- Via een AC-kabel gaat de wisselstroom naar de meterkast.
- De stroom wordt verdeeld naar je toestellen of geïnjecteerd op het net.
Afmetingen en plaatsing van de omvormer
De afmetingen van een omvormer zijn doorgaans circa 50 × 37 cm, afhankelijk van het model en vermogen. De omvormer wordt bij voorkeur in een koele, droge ruimte gemonteerd, dicht bij de meterkast. Vermijd niet-geïsoleerde zolders in de zomer, want hoge temperaturen verminderen het rendement en de levensduur van de omvormer.
Kun je zonnepanelen gebruiken zonder omvormer?
Normale zonnepanelen kun je niet gebruiken zonder omvormer: de gelijkstroom die ze produceren is niet bruikbaar in je woning. Er bestaan wel AC-zonnepanelen met een ingebouwde micro-omvormer per paneel. Ze zijn echter minder efficiënt en zijn hoofdzakelijk bedoeld voor kleine installaties of moeilijke dakgeometries.
Hoe kies je de beste omvormer voor jouw zonnepanelen?
Een omvormer moet worden afgestemd op het totale vermogen van je installatie. Als vuistregel kies je een omvormer met een vermogen van 90 % à 110 % van het piekvermoGen van de panelen in kWp. Zonnepanelen halen vrijwel nooit hun absolute piekwaarde, waardoor 90 % ruim voldoende is.
Concreet: een installatie van 4 kWp vraagt een omvormer met een vermogen van 3,6 à 4,4 kWp (ook uitgedrukt in kVA). Vraag altijd meerdere offertes op inclusief de omvormer, zodat je kunt vergelijken.
Prijs en levensduur van de omvormer
De prijs van de omvormer is doorgaans inbegrepen in de offerte voor de plaatsing van zonnepanelen. Hieronder vind je een indicatie van de gemiddelde kosten per vermogenscategorie.
| Maximaal vermogen | Indicatieve kosten |
|---|---|
| 2.200 Wp | € 800 |
| 3.000 Wp | € 900 |
| 4.000 Wp | € 1.200 |
Bekijk onze pagina over de zonnepanelenprijzen voor een volledig overzicht van alle installatiekosten.
Hoe lang gaat een omvormer mee?
De levensduur van een omvormer bedraagt gemiddeld 10 à 15 jaar. Dat is korter dan de levensduur van de zonnepanelen zelf (25 à 40 jaar), waardoor je de omvormer tijdens de looptijd van je installatie minstens eenmaal moet vervangen. Houd bij de berekening van de terugverdientijd rekening met de vervangingskost van de omvormer.
Wanneer moet je de omvormer vervangen?
Signalen dat de omvormer aan vervanging toe is: de productie van je panelen daalt significant zonder dat er een andere oorzaak is, de omvormer geeft een foutcode of schakelt zichzelf regelmatig uit. Bij twijfel laat je de omvormer nakijken door een erkende technieker. De vervangingskost (omvormer + installatie) bedraagt doorgaans € 800 à € 1.500 afhankelijk van het vermogen.
Veelgestelde vragen over de omvormer
Een centrale omvormer (string-omvormer) verwerkt de stroom van alle panelen samen. Hij is goedkoper maar gevoeliger voor schaduw: als één paneel minder produceert, daalt de output van de hele reeks. Een micro-omvormer wordt per paneel geplaatst en is ideaal voor dakgeometries met schaduw, maar kost aanzienlijk meer. Voor de meeste standaardinstallaties in België is een centrale omvormer de meest kosteneffectieve keuze.
Nee. De omvormer moet worden geïnstalleerd door een erkend installateur die ook de AREI-keuring kan uitvoeren. Zelf installeren zonder keuring is niet toegestaan en kan ertoe leiden dat je geen aansluiting op het net krijgt via Fluvius.
Een hybride omvormer combineert de functie van een gewone omvormer met een laadregelaar voor een thuisbatterij. Als je nu al zonnepanelen installeert en later een thuisbatterij wilt toevoegen, is een hybride omvormer een toekomstbestendige keuze. De meerprijs bedraagt doorgaans € 500 à € 1.000.