Wat is de liberalisering van de Belgische energiemarkt? Alles over de vrijmaking van de energiesector in België

gas en elektriciteit

Heb je een vraag of wil je ook besparen op je energiefactuur?

CallMePower belt je gratis terug of bel ons tijdens de openingsuren.

vrijmaking energiemarkt

Tegenwoordig heb je als consument in België de vrijheid om een energieleverancier naar jouw voorkeur te selecteren. Echter is dit niet altijd zo geweest. Het openstellen van de Europese energiemarkt heeft in België geleid tot grote veranderingen van het energielandschap. Voorheen was er sprake van een monopolie, de markt was volledig in handen van ENGIE Electrabel. Vanaf 2003 kwam hier verandering in en was de markt officieel open voor commerciële energieleveranciers om hun intrede te maken. Eerst in Vlaanderen en sinds 2007 ook in de rest van België. En daarmee ontstond tevens een concurrentie omgeving. Dit heeft zo z'n voor- en nadelen met zich meegebracht. De productie van gas en elektriciteit is vanaf dat moment onderhevig aan vraag en aanbod in de markt.

Wat betekent de liberalisering van de energiemarkt voor België?

De liberalisering is een initiatief geweest van de Europese Unie met de bedoeling de concurrentie op de EU energiemarkt te vergroten en de consument meer vrijheid te bieden. Vóór de liberalisering waren de productie, invoer, transport, distributie en verkoop van elektriciteit en gas waren onlosmakelijk met elkaar verbonden. Om in de nieuwe open markt identieke concurrentievoorwaarden aan te bieden aan de energieleveranciers werd de invoer, de productie en de verkoop van energie losgekoppeld van het transport en de distributie. Zo ontstond de mogelijkheid om te concurreren op de markt. In België leidde dit tot het ontstaan van nieuwe bedrijven en tot het aantrekken van buitenlandse ondernemingen.

Concurrentie op de Belgische energiemarktMet de liberalisering van de energiemarkt in België ontwikkelde zich twee concurrerende partijen. Enerzijds de producenten en invoerders van energie en anderzijds de leveranciers voor de consumenten.

document vergunning energie

De liberalisering van de Belgische energiemarkt gebeurde in verschillende fasen, Vlaanderen liep hierin voorop. Zij opende de markt al in 2003 voor zowel professionelen als particulieren. Het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zetten hun markt open voor meerdere spelers op 1 januari 2007.

Dit houdt in dat iedereen die beschikt over een leveringsvergunning (uitgereikt door de overheid) voortaan gas en elektriciteit mag leveren aan bedrijven en particulieren. In het Vlaamse Gewest kan men bij VREG (Vlaamse Regulator van de Energiemarkt) terecht voor dergelijke vergunning. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest neemt BRUGEL (Brusselse Regulator voor Energie) deze taak op zich. CWaPE (Commission wallonne pour l'Energie) is hiervoor bevoegd in het Waalse Gewest.

Reden voor vrijmaking van de energiemarkt en de gevolgen voor de Belgische consument

De liberalisering van de energiemarkt heeft in de eerste plaats als doel de concurrentie en daarmee de keuzemogelijkheid te vergroten. Hiermee wordt aan de eindafnemers (de gezinnen en bedrijven) tegemoet gekomen. De eindverbruiker mag voortaan vrij kiezen bij welke energieleverancier hij zijn gas en elektriciteit aankoopt. Hij is dus niet langer aangewezen op de intercommunales voor de aankoop en levering van gas en elektriciteit.

Wie zelf geen keuze maakt voor een bepaalde leverancier, komt automatisch terecht bij de netbeheerder. Deze neemt dan de taken over. Let op, deze tarieven kunnen hoger liggen dan gemiddeld, dus zorg ervoor dat je altijd aangesloten bent bij een energieleverancier.

Vanwege de concurrentie zijn zowel de producenten als de leveranciers, genoodzaakt om kwaliteitsproducten en diensten aan te bieden. Ook bestaat er concurrentie in de aanbiedingen en energieprijzen. Op deze manier wordt de markt ertoe gezet steeds te verbeteren en te vernieuwen. Meegaan met de energietrends en voldoen aan de vraag is nu dé manier geworden om een klantenbestand uit te bouwen en te behouden.

Spelers op het Belgisch energielandschap sinds de liberalisering

We onderscheiden 5 belangrijke spelers op de Belgische vrijgemaakte energiemarkt:

  1. Producenten en invoerders energie
  2. Transportnetbeheerders
  3. Distributienetbeheerders
  4. Leveranciers van energie
  5. Regulatoren

Producenten en invoerders energie

zonnepanelen huis particulier

Sinds de vrijmaking van de energiemarkt wordt de concurrentie toegelaten tussen de producenten en invoerders van energie. ENGIE Electrabel en Luminus zijn de langst bestaande producenten van elektriciteit in België. Sinds de vrijmaking zijn er een aantal nieuwe spelers op de markt bijgekomen. Vervolgens zijn er de zelfopwekkersbedrijven of particulieren die zelf hun elektriciteit produceren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van zonnepanelen of windturbines. Kleine bedrijven of particulieren kiezen vaak voor het opwekken van groene stroom. Naast de productie in eigen land, zijn we voor onze elektriciteit ook deels aangewezen op import vanuit onder meer Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Ons aardgas wordt grotendeels ingevoerd vanuit Noorwegen, Nederland, Qatar en Rusland.

Transportnetbeheerders

De Transportnetbeheerders (TNB), ook wel Transmissienetbeheerders genoemd, zijn verantwoordelijk voor de transport van elektriciteit over het hoogspanningsnet. Hiernaast coördineren zij de organisatie, de uitbreiding en het onderhoud van het hoogspanningsnet of hoge druk gasnet. In ons land is Elia de TNB voor elektriciteit en Fluxys is de TNB voor gas.

energieverbruik berekenen

Wat is jouw totale jaarlijkse stroomverbruik?

Wil je erachter komen wat jouw totale stroomverbruik in huis is? Bereken het in de energiecalculator!

Distributienetbeheerders

De distributienetbeheerders (DNB) zijn verantwoordelijk voor transport van elektriciteit over de laag- of middenspanningskabels tot bij de eindverbruiker (particulieren/gezinnen en bedrijven). Ook voor aardgas verzorgen zij de transport onder lage of middendruk. Hiernaast valt de uitbouw en het onderhoud van een distributienet ook onder hun taken.

Leveranciers van energie

leverancier man kwaliteit

Een aantal energieleveranciers produceren niet zelf, maar kopen energie aan bij de producenten en invoerders van elektriciteit en aardgas. Op hun beurt verkopen zij deze vervolgens door aan de eindverbruiker, zoals huishoudens en bedrijven.

Enkel officieel erkende leveranciers in het bezit van een leveringsvergunning mogen energie leveren of verkopen. Zij zijn de tweede speler op de vrijgemaakte markt die mogen concurreren.

Neem een kijkje op de lijst van actieve en erkende energieleveranciers in België. In dit overzicht zijn de aanbieders van gas en/of elektriciteit voor huishoudelijke klanten opgenomen.

Regulatoren

Tenslotte zijn er de officiële reguleringsinstanties die toekijken of elk van de partijen zich aan de normen en regels houdt. De Commissie voor de Regulering van Elektriciteit en Gas (CREG) doet dat op het federale vlak. Bovendien heeft elk Gewest zijn regulator:

  • De Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) in het Vlaamse Gewest
  • De Brusselse Regulator voor Energie (BRUGEL) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  • En de Commission wallonne pour l'Energie (CWaPE) in het Waalse Gewest

Wat heeft de vrijmaking voor effect gehad op de energieprijzen?

energieprijzen geldbesparen

Door de liberalisering van de markt is er meer concurrentie gekomen tussen leveranciers. Zij kunnen vrij variëren in aanbiedingen en met de energieprijzen. Ook zijn er kosten die voor iedereen gelijk blijven. Dit zijn de transportkosten, de distributiekosten en het percentage taksen. De energietarieven kunnen bij de ene leverancier hoger liggen dan bij de ander, dit heeft te maken met waar de energie vandaan komt, of het duurzaam is en de prijsbepaling daarop van de leverancier. De vrijmaking van de markt heeft zijn voordelen ten opzichte van de energie aanbiedingen. Vanwege de concurrentie is een scherpe prijsstelling op energie door de leveranciers van belang. Echter zijn er ook met de tijd prijsstijgingen geweest. Dit is met de ontwikkeling van de markt mee gegaan en is ook niet verwonderlijk.

Voor meer informatie over de elektriciteitsprijzen kan je een kijkje nemen in ons artikel over dit onderwerp. Of bel: ☎ 02 588 92 38 voor het voordeligste aanbod voor jou.

energieleveranciers vergelijken

Wil je graag energieleveranciers vergelijken?
Check de beste deals in de vergelijker van CallMePower!

Vergelijk de energieleveranciers en tarieven, stap over en bespaar. Alle prijzen en deals op een rijtje!

Geactualiseerd op