gas en elektriciteit

Heb je een vraag of wil je ook besparen op je energiefactuur?

CallMePower belt je gratis terug of bel ons tijdens de openingsuren.

Liberalisering Belgische Energiemarkt en vrijmaking uitgelegd

Vrijmaking energiemarkt België

De energiemarkt is sinds 2003 sterk veranderd. Het openstellen van de Europese energiemarkt heeft in België geleid tot grote veranderingen. Voorheen was de energiemarkt in België volledig in handen van ENGIE Electrabel. Sinds 2003 opende de markt voor commerciële energieleveranciers in Vlaanderen en in 2007 in de rest van België.


Liberalisering energiemarkt België

Liberalisering Energiemarkt

De liberalisering is een initiatief geweest van de Europese Unie met de bedoeling om de concurrentie op de Europese energiemarkt te vergroten en de consument meer vrijheid te bieden. Vóór de liberalisering waren de productie, invoer, transport, distributie en verkoop van elektriciteit en gas waren onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Om in de nieuwe open markt identieke concurrentievoorwaarden aan te bieden aan de energieleveranciers werd de invoer, de productie en de verkoop van energie losgekoppeld van het transport en de distributie. Zo ontstond de mogelijkheid om te concurreren op de markt. In België leidde dit tot het ontstaan van nieuwe bedrijven en tot het aantrekken van buitenlandse ondernemingen.

Concurrentie op de Belgische energiemarkt Met de liberalisering van de energiemarkt in België ontwikkelde zich twee concurrerende partijen. Enerzijds de producenten en invoerders van energie en anderzijds de leveranciers voor de consumenten.

De liberalisering van de Belgische energiemarkt gebeurde in verschillende fasen, Vlaanderen liep hierin voorop. Hier werd de markt al in 2003 voor zowel professionelen als particulieren volledig geliberaliseerd. Het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zetten hun markt open voor meerdere spelers op 1 januari 2007.

Dit houdt in dat iedereen die beschikt over een leveringsvergunning (uitgereikt door de overheid) voortaan gas en elektriciteit mag leveren aan bedrijven en particulieren. In het Vlaamse Gewest kan men bij VREG (Vlaamse Regulator van de Energiemarkt) terecht voor dergelijke vergunning. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest neemt BRUGEL (Brusselse Regulator voor Energie) deze taak op zich. CWaPE (Commission wallonne pour l'Energie) is hiervoor bevoegd in het Waalse Gewest.

gas en elektriciteit

Vergelijk energie, stap over en bespaar!

Bel CallMePower voor gratis vergelijkingshulp!

Reden vrijmaking energiemarkt en gevolgen consument

De liberalisering van de energiemarkt heeft in de eerste plaats als doel de concurrentie en daarmee de keuzemogelijkheid te vergroten. Voorheen was ENGIE Electrabel de enige aanbieder op de markt en had daarmee een monopoliepositie. In het algemeen is dit negatief voor consumenten, aangezien bedrijven niet met elkaar kunnen concurreren en dus hun producten/ diensten voor elke prijs kunnen aanbieden. De consument kan immers niet overstappen naar een andere leverancier.

Gevolgen liberalisering energiemarkt

Bij de openstelling van de energiemarkt moest ENGIE Electrabel gaan concurreren met andere energiebedrijven. Elke aanbieder moet hierbij laten zien wat het voordeel is om een contract bij hun af te sluiten. Een belangrijke factor hierin is de energieprijs. Als een aanbieder velen malen duurder is dan de andere aanbieder, zullen al snel veel consumenten overstappen naar een ander.

Vanwege de concurrentie zijn zowel de producenten als de leveranciers, genoodzaakt om kwaliteitsproducten en diensten aan te bieden. Ook bestaat er concurrentie in de aanbiedingen en energieprijzen. Op deze manier wordt de markt ertoe gezet steeds te verbeteren en te vernieuwen. Meegaan met de energietrends en voldoen aan de vraag is nu dé manier geworden om een klantenbestand uit te bouwen en te behouden.

Wie zelf geen keuze maakt voor een bepaalde leverancier, komt automatisch terecht bij de netbeheerder. Deze neemt dan de taken over. Let op, deze tarieven kunnen hoger liggen dan gemiddeld, dus zorg ervoor dat je altijd aangesloten bent bij een energieleverancier.

Prijs energie na liberalisering

Prijs energie liberalisering markt

Een belangrijke factor die zorgde voor de liberalisering van de energiemarkt in België was om de prijs van energie over te laten aan de markt. Dit houdt in dat de prijs afhankelijk is van het aanbod en de vraag van energie. Volgens de klassieke theorie van economie zal de consument hierbij altijd beter af zijn.

Leveranciers kunnen vrij variëren in aanbiedingen en met de energieprijzen. Ook zijn er kosten die voor iedereen gelijk blijven. Dit zijn de transportkosten, de distributiekosten en het percentage taksen.

Bij zeer hoge energieprijzen, zoals de hoge energieprijzen in 2021, worden aanbieders van energie gedwongen om hun marges laag te houden om met elkaar te kunnen blijven concurreren. Indien de markt niet vrij was geweest, zouden deze marges in theorie gelijk kunnen blijven waardoor prijzen nog hoger zouden liggen.

Consumptie energie
changer de fournisseur

Ken jij al jouw energieverbruik?

Bel voor een gratis berekening of bereken het zelf in 2 minuutjes met de online energiecalculator!

Evolutie energieprijs België

In de onderstaande grafiek is duidelijk te zien dat de prijzen van energie in 2021 voor een gemiddeld huishouden in België zeer hoog staan. Hierbij zou de vraag op kunnen komen of de liberalisering van de energiemarkt hier een negatieve invloed op heeft gehad.

Het antwoord is; niet. De stijging van de energieprijzen werd in dit geval niet veroorzaakt door de energieleveranciers zelf, maar door externe factoren. Veel factoren hebben invloed op de uiteindelijke energieprijs, zoals de olieprijs en de gasprijs. Indien een leverancier haar prijzen tot hoog boven de concurrentie zou verhogen, zouden consumenten overstappen naar een andere leverancier.

Evolutie energieprijs België

Spelers Belgische energiemarkt

Na de liberalisering zijn er meer verschillende spelers tot de markt toegetreden. We onderscheiden 5 belangrijke spelers op de Belgische vrijgemaakte energiemarkt:

Producenten en invoerders energie

Groene energie

Sinds de vrijmaking van de energiemarkt wordt de concurrentie toegelaten tussen de producenten en invoerders van energie. ENGIE Electrabel en Luminus zijn de langst bestaande producenten van elektriciteit in België. Sinds de vrijmaking zijn er een aantal nieuwe spelers op de markt bijgekomen.

Vervolgens zijn ook zelfopwekkers; bedrijven of particulieren die zelf hun elektriciteit produceren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van zonnepanelen of windturbines. Kleine bedrijven of particulieren kiezen vaak voor het opwekken van groene stroom.

Naast de productie in eigen land, zijn we voor onze elektriciteit ook deels aangewezen op import vanuit onder meer Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. En aangezien België geen natuurlijke gasreserves heeft, wordt al het aardgas ingevoerd, grotendeels vanuit Noorwegen, Nederland, Qatar en Rusland.

Transportnetbeheerders

De Transportnetbeheerders (TNB), ook wel Transmissienetbeheerders genoemd, zijn verantwoordelijk voor de transport van elektriciteit over het hoogspanningsnet. Hiernaast coördineren zij de organisatie, de uitbreiding en het onderhoud van het hoogspanningsnet of hoge druk gasnet. In ons land is Elia de TNB voor elektriciteit en Fluxys is de TNB voor gas.

Distributienetbeheerders

De distributienetbeheerders (DNB) zijn verantwoordelijk voor transport van elektriciteit over de laag- of middenspanningskabels tot bij de eindverbruiker (particulieren/gezinnen en bedrijven). Ook voor aardgas verzorgen zij de transport onder lage of middendruk. Hiernaast valt de uitbouw en het onderhoud van een distributienet ook onder hun taken.

Leveranciers van energie

Een aantal energieleveranciers produceren niet zelf, maar kopen energie aan bij de producenten en invoerders van elektriciteit en aardgas. Op hun beurt verkopen zij deze vervolgens door aan de eindverbruiker, zoals huishoudens en bedrijven.

Enkel officieel erkende leveranciers in het bezit van een leveringsvergunning mogen energie leveren of verkopen. Zij zijn de tweede speler op de vrijgemaakte markt die mogen concurreren.

Neem een kijkje op de lijst van actieve en erkende energieleveranciers in België. In dit overzicht zijn de aanbieders van gas en/of elektriciteit voor huishoudelijke klanten opgenomen.

Regulatoren

Tenslotte zijn er de officiële reguleringsinstanties die toekijken of elk van de partijen zich aan de normen en regels houdt. De Commissie voor de Regulering van Elektriciteit en Gas (CREG) doet dat op het federale vlak. Bovendien heeft elk Gewest zijn regulator:

  • De Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) in het Vlaamse Gewest
  • De Brusselse Regulator voor Energie (BRUGEL) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  • En de Commission wallonne pour l'Energie (CWaPE) in het Waalse Gewest
gas en elektriciteit

Heb je een vraag of wil je ook besparen op je energiefactuur?

Bel voor gratis energieadvies van CallMePower en start met besparen!

Geactualiseerd op