Waarom kiezen voor energiezuinige lampen?
Verlichting is verantwoordelijk voor circa 5 tot 10 % van het gemiddeld elektriciteitsverbruik van een huishouden. Met de hoge energieprijzen is dat een kostenpost die gemakkelijk te verlagen is: LED-lampen verbruiken tot 85 % minder dan gloeilampen en tot 30 % minder dan spaarlampen. Bovendien gaan ze veel langer mee, waardoor je ook op vervangingskosten bespaart.
In 2012 verbood de Europese Unie gloeilampen voor de verkoop in de handel. Klassieke halogeenlampen werden in 2018-2019 verboden. Vandaag zijn LED en spaarlamp de twee energiezuinige alternatieven, waarbij LED duidelijk de winnaar is op het vlak van verbruik en levensduur.
85 %
Besparing LED vs gloeilamp
25.000 uur
Gemiddelde levensduur LED-lamp
€ 70/jaar
Jaarlijkse besparing bij volledige LED-omschakeling
Welke soorten energiezuinige lampen bestaan er?
Er zijn vandaag drie relevante soorten lampen voor thuisgebruik: LED, spaarlamp en TL. Elk heeft zijn voor- en nadelen. De keuze hangt af van de toepassing, de armatuur en het budget.
| Type lamp | Verbruik (equivalente 60 W gloeilamp) | Levensduur (uren) | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| LED-lamp | 7 – 10 W | 15.000 – 25.000 | Controleer de fitting (E27, E14, GU10, ...) |
| Spaarlamp (CFL) | 11 – 15 W | 6.000 – 10.000 | Bevat kwik, apart inleveren |
| TL-lamp (fluorescentiebuis) | 13 – 16 W | 8.000 – 15.000 | Ideaal voor grote ruimtes, kantoor of garage |
Vergelijking op basis van equivalente lichtstroom voor een klassieke 60 W gloeilamp (circa 800 lumen).
LED: de beste keuze voor thuisgebruik
De LED-lamp is vandaag in vrijwel alle situaties de beste keuze. LED-lampen zijn direct volledig helder, gaan 25.000 uur mee (dat is meer dan 25 jaar bij 3 uur gebruik per dag) en warmen nauwelijks op. Ze zijn beschikbaar in elke lichtkleur: warm wit (2.700 K), neutraal wit (4.000 K) en koud daglicht (6.500 K). Controleer bij aankoop de fitting (E27, E14, GU10) zodat de lamp past in het armatuur.
Spaarlamp en halogeen: waarom afgeraden?
De spaarlamp (CFL) verbruikt nog altijd 30 tot 50 % meer dan een LED en heeft een aantal nadelen: ze heeft enkele seconden nodig om op volle sterkte te komen, gaat minder lang mee en bevat een kleine hoeveelheid kwik. Daardoor moet je een kapotte spaarlamp apart inleveren in het recyclagepark. De halogeenlamp is sinds 2018-2019 uit de handel verdwenen: ze verbruikte bijna evenveel als een gloeilamp en gaf het grootste deel van haar energie af als warmte in plaats van licht. Heb je nog halogeenspots (GU10), dan zijn er vandaag LED-varianten die rechtstreeks in dezelfde fitting passen.
Lumen of watt: waar moet je op letten?
Vroeger koos je een lamp op basis van het aantal watt: meer watt betekende meer licht. Bij LED gaat die vuistregel niet meer op. Watt geeft enkel het verbruik weer, niet de lichtopbrengst. Hoeveel licht een lamp geeft, lees je af aan het aantal lumen (lm). Een LED van slechts 8 watt geeft evenveel licht als een oude gloeilamp van 60 watt, omdat beide ongeveer 800 lumen produceren.
Kies een lamp dus altijd op basis van de gewenste lumen, en gebruik onderstaande tabel als richtlijn om je oude gloeilamp te vervangen door het juiste LED-vermogen.
| Lichtopbrengst (lumen) | Oude gloeilamp | LED-lamp | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| circa 250 lm | 25 W | 3 – 4 W | Sfeerverlichting, nachtlampje |
| circa 470 lm | 40 W | 5 – 6 W | Hal, slaapkamer |
| circa 800 lm | 60 W | 7 – 10 W | Woonkamer, eetkamer |
| circa 1.500 lm | 100 W | 13 – 18 W | Keuken, bureau, garage |
Richtwaarden, de exacte lumenwaarde staat steeds op de verpakking van de lamp.
Let ook op de lichtkleur
Naast lumen bepaalt de kleurtemperatuur (in kelvin) de sfeer. Warm wit (2.700 K) past in woon- en slaapkamers, koud daglicht (6.500 K) is geschikter voor de keuken, garage of werkruimte waar je veel detail nodig hebt.
Energielabel van lampen: wat betekent het?
Ook lampen hebben een energielabel van A tot G. Het verbruik op het label wordt aangegeven in kWh per 1.000 branduren. Een LED-lamp van 8 W verbruikt 8 kWh per 1.000 uur, een gloeilamp van 60 W verbruikt voor hetzelfde licht 60 kWh.
De meeste LED-lampen scoren label B of C op het nieuwe EU-energielabelsysteem (van kracht sinds september 2021). Dat klinkt minder dan vroeger (onder het oude systeem waren ze A++), maar dat is enkel het gevolg van de herindeling, de lamp zelf is niet minder efficiënt geworden.
Hoeveel kWh verbruikt een LED-lamp per jaar? Bij 3 uur gebruik per dag verbruikt een LED-lamp van 8 W slechts 8,8 kWh per jaar. Aan een gemiddelde prijs van € 0,35 per kWh kost dat zo'n € 3,08 per lamp per jaar. Dezelfde lamp als gloeilamp (60 W) zou 65,7 kWh verbruiken, meer dan 7 keer zoveel.
Wil je het exacte verbruik van een lamp meten? Gebruik een verbruiksmeter. Zo weet je ook of een lamp meer verbruikt dan zijn label aangeeft.
Hoe bereken je het verbruik van je verlichting?
Bereken hieronder hoeveel elektriciteit je verlichting verbruikt. Vul het vermogen van één lamp in (in watt), het aantal lampen van dat type en hoeveel uur ze gemiddeld per dag branden. De tool toont je het verbruik en de kosten per dag, per maand en per jaar.
Bereken het kWh-verbruik van je verlichting
van W die uur per dag branden, verbruiken samen:
| Periode | Elektriciteitsverbruik | Verbruikskosten* |
|---|---|---|
| Per dag | kWh | € |
| Per maand | kWh | € |
| Per jaar | kWh | € |
*Op basis van een gemiddelde elektriciteitsprijs van € 0,35 per kWh.
Meer besparen op je energiefactuur?
Verlichting is slechts een deel van het totale elektriciteitsverbruik. Voor de grootste besparingen kijk je ook naar huishoudelijke apparaten en isolatie. En de snelste manier om te besparen? Vergelijk de energieleveranciers en stap over naar een goedkoper tarief.
Veelgestelde vragen over energiezuinige verlichting
Ja. Een LED-lamp verbruikt voor dezelfde hoeveelheid licht 30 tot 50 % minder dan een spaarlamp en tot 85 % minder dan een oude gloeilamp. Bovendien gaat een LED twee tot vier keer langer mee dan een spaarlamp en is ze meteen volledig helder, terwijl een spaarlamp enkele seconden nodig heeft om op te warmen.
Een gloeilamp van 60 watt geeft ongeveer 800 lumen. Datzelfde licht haal je met een LED van slechts 7 tot 10 watt. Let bij de aankoop dus niet op het aantal watt, maar op het aantal lumen op de verpakking.
Een LED-lamp van 8 watt die gemiddeld 3 uur per dag brandt, verbruikt ongeveer 8,8 kWh per jaar. Aan een gemiddelde prijs van € 0,35 per kWh kost dat zo'n € 3,08 per lamp per jaar. Dezelfde lichtopbrengst met een oude gloeilamp van 60 watt zou meer dan € 23 per jaar kosten. Gebruik de calculator hierboven om het verbruik van jouw verlichting te berekenen.
Nee. Een spaarlamp bevat een kleine hoeveelheid kwik en hoort daarom niet bij het restafval. Lever ze in bij een recyclagepark of in een inzamelpunt voor lampen in de winkel. LED-lampen mogen ook niet bij het restafval, maar bevatten geen kwik en worden als klein elektrisch afval ingezameld.