Wat is het capaciteitstarief?
Het capaciteitstarief is, zoals de naam al aangeeft, een tarief dat te maken heeft met de capaciteit van de elektrische installatie. Tot januari 2023 betaalde je de distributienetkosten volledig op basis van de hoeveelheid kWh die je verbruikte. Sinds de invoering van het capaciteitstarief telt het verbruik een stuk minder mee in de distributienetkosten.
Het merendeel van de kosten van het capaciteitstarief zijn gebaseerd op de verbruikspieken die je veroorzaakt. Deze pieken worden gemeten over 15 minuten en zijn het gemiddelde verbruik in deze periode. Hoe hoger de verbruikspiek, hoe hoger de distributienetkosten zullen zijn.
Voor huishoudens met een digitale energiemeter wordt het capaciteitstarief bepaald op basis van deze uitgemiddelde maandpiek (vermogensterm). Huishoudens die nog een analoge energiemeter hebben, zullen een vaste bijdrage voor de vermogensterm moeten gaan betalen.
Het capaciteitstarief is enkel in Vlaanderen van toepassing.
Capaciteitstarief berekenen
Volgens het capaciteitstarief bepaalt de hoogste verbruikspiek in de maand, gemeten over 15 minuten, de hoogte van de distributienetkosten. Voor de meeste huishoudens zal dit tussen 6:00 en 8:00 uur en 18:00 en 20:00 uur zijn. Een verbruikspiek kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door het opladen van een elektrische auto, draaien van de wasmachine en het gebruiken van een airco, allemaal op hetzelfde moment. De digitale meter registreert deze pieken.
Aan het einde van het jaar wordt de hoogste piek van elke maand meegenomen in de berekening. Het gemiddelde van deze 12 pieken zal de hoogte van het capaciteitstarief bepalen.
De hoogte van het capaciteitstarief zal dus afhangen van je gemiddelde maandpiek. Bereken je verwachte piekvermogen via de piekvermogen calculator, of bekijk je actuele maandpieken in de klantenzone van Fluvius.
Capaciteitstarief berekenen aan de hand van piekvermogen
Zodra je weet wat je piekvermogen is, kan je de kosten van het capaciteitstarief berekenen. Dit doe je door je verwachte piekvermogen te vermenigvuldigen met het capaciteitstarief dat de netbeheerder van jouw regio hanteert. Gebruik allereerst de onderstaande tool om te achterhalen wie de verantwoordelijke distributienetbeheerder van jouw regio is.
Vind je netbeheerder
Laden…
Zodra je weet wie je netbeheerder is, kan je het piekvermogen vermenigvuldigen met het capaciteitstarief dat in jouw regio geldt. Alle geldige tarieven van 2026 zijn in het overzicht hieronder weergegeven.
| Netbeheerder | Capaciteitstarief (€/kW/jaar) |
|---|---|
| Fluvius Antwerpen | € 52,37 |
| Fluvius Halle-Vilvoorde | € 59,41 |
| Fluvius Imewo | € 57,45 |
| Fluvius Limburg | € 51,99 |
| Fluvius Midden-Vlaanderen | € 53,13 |
| Fluvius West | € 60,53 |
| Fluvius Zenne-Dijle | € 59,49 |
Bron: Fluvius — distributienettarieven, tarieven 2026. De netbeheerders herzien deze tarieven jaarlijks, controleer je exacte tarief altijd op je energiefactuur.
Bespaar op je energiefactuur (Gratis service)
Laat je gratis terugbellen door een energieadviseur of vergelijk zelf energietarieven met onze energievergelijker.
Hoe ziet een berekening van het capaciteitstarief uit?
In dit rekenvoorbeeld nemen we een gemiddeld huishouden uit Antwerpen met een jaarlijks energieverbruik van 3.500 kWh, zonder zonnepanelen of een uitsluitend nachtmeter. Volgens de piekvermogen calculator bedraagt het piekverbruik 4,26 kW.
Dit huishouden is woonachtig in Antwerpen, wat betekent dat Fluvius Antwerpen de verantwoordelijke netbeheerder is. Deze netbeheerder hanteert een capaciteitstarief van € 52,37 per kW per jaar. In dit geval bedraagt het capaciteitstarief dus 4,26 kW × € 52,37 = € 223,10 per jaar. De gemiddelde kosten van het capaciteitstarief liggen tussen de € 150 en € 250 op jaarbasis, afhankelijk van de woonplaats en verbruik.
Gevolgen capaciteitstarief
De elektriciteitsprijs bestaat, net zoals de gasprijs, uit drie belangrijke onderdelen, namelijk de heffingen, energiekost en de distributienettarieven. De distributienettarieven zijn de vergoedingen die je betaalt aan de distributienetbeheerder voor onder meer de aanleg en het onderhoud van het elektriciteitsnet. In Vlaanderen is Fluvius de verantwoordelijke netbeheerder.
Sinds januari 2023 worden de nettarieven berekend aan de hand van de netcapaciteit. Dit tarief is volgens de VREG bedoeld om de netkosten beter te verdelen over alle afnemers en tekorten in elektriciteit te voorkomen. De uiteindelijke jaarlijkse kosten zullen niet heel veel verschillen. De VREG geeft zelfs aan dat het grootste gedeelte huishoudens zelfs minder zullen betalen.
Invloed capaciteitstarief op energiefactuur
De invloed van het capaciteitstarief op de energiefactuur hangt af van je energieverbruik en het soort energiemeter (digitaal of analoog). Een studie van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, in opdracht van de Vlaamse Overheid, heeft de gevolgen van het capaciteitstarief onderzocht.
Volgens dit onderzoek zou het capaciteitstarief vooral voordelig zijn voor huishoudens met een hoog energieverbruik. Deze groep zou gemiddeld meer dan € 100 per jaar kunnen besparen.
Afnemers met een gemiddeld verbruik (59,8 % van alle Vlaamse huishoudens) kunnen besparen, maar ook meer gaan betalen. Huishoudens met een analoge meter de nieuwe vaste bijdrage compenseren met een lagere prijs per kWh. Huishoudens met een digitale energiemeter kunnen besparen door bewust met elektriciteit om te gaan, aangezien voor deze groep de besparing afhankelijk is van de gemiddelde jaarpiek ten opzichte van het jaarverbruik.
Kleine en zeer kleine afnemers zullen over het algemeen een toename zien op hun jaarfactuur. Deze groep, die 28,1 % van alle Vlaamse huishoudens betreft, zal een stijging tussen de € 20 en € 100 per jaar zien.
Impact capaciteitstarief op energietransitie
Volgens de VREG wordt het capaciteitstarief geïntroduceerd om de energietransitie in Vlaanderen te versnellen. Dit zou moeten betekenen dat het voor consumenten aantrekkelijker is om gebruik te maken van schone energiebronnen (bijvoorbeeld een warmtepomp en zonnepanelen) of een elektrische auto.
Vooral huishoudens die zowel gebruik maken van een warmtepomp en een elektrische auto, in combinatie met een actieve sturing, zullen profiteren van het nieuwe capaciteitstarief. Het is wel belangrijk om hierbij op te merken dat huishoudens die gebruikmaken van een snelladen waarschijnlijk wel meer gaan betalen.
Een ander gevolg van het capaciteitstarief is dat zonnepanelen minder rendabel zullen worden, doordat de prijs per kWh voor iedereen daalt. Hoewel dit een minder positief gevolg is, zullen zonnepanelen nog steeds rendabel blijven na de invoering van het capaciteitstarief. Daarnaast blijft het injectietarief bestaan na de invoering van het capaciteitstarief.
Besparen met het capaciteitstarief
Een gevolg dat veel huishoudens zullen merken is het verdwijnen van het verschil in de distributiekosten bij het dag- en nachttarief. Voorheen was het mogelijk om te besparen op je energiefactuur door grootverbruikers in de daluren aan te zetten. Door de komst van het capaciteitstarief zal dit niet meer mogelijk zijn.
Na de invoering van het capaciteitstarief zal de gemakkelijkste manier om te besparen op je energiefacturen zijn door minder grootverbruikers op hetzelfde moment aan te zetten. Op deze manier verspreid je het elektriciteitsverbruik en zal je piekverbruik lager uitvallen.
Bespaar op je energiefactuur (Gratis service)
Laat je gratis terugbellen door een energieadviseur of vergelijk zelf energietarieven met onze energievergelijker.
Capaciteitstarief met zonnepanelen, warmtepomp of elektrische auto
Huishoudens die een warmtepomp, zonnepanelen of een elektrische auto bezitten, zullen de grootste veranderingen merken door de invoering van het capaciteitstarief. In dit onderdeel leggen we de invloed van het capaciteitstarief op huishoudens met zonnepanelen, warmtepompen en elektrische auto’s uit.
Capaciteitstarief en zonnepanelen
Voor huishoudens met zonnepanelen zal de situatie er net iets anders uitzien dan voor andere huishoudens. Omdat deze huishoudens zelf stroom produceren betalen ze momenteel minder netkosten. Simpelweg omdat ze minder stroom verbruiken. Vaak moeten deze huishoudens tijdens de piekuren, als de zon nog niet of niet meer schijnt, toch stroom afnemen van het net.
Voor huishoudens met zonnepanelen zal het interessant worden op zoveel mogelijk opgewekte stroom direct zelf te verbruiken. Het advies is om meer rekening te houden met zelfverbruik en apparaten met hoog verbruik aan te zetten als de zonnepanelen stroom opwekken.
De installatie van een thuisbatterij kan ook helpen om opgewekte elektriciteit op een later tijdstip te gebruiken. Het verbruik bij zonnepanelen wordt geregistreerd op een speciale Digitale meter voor zonnepanelen.
Capaciteitstarief en een warmtepomp
Een warmtepomp is een apparaat dat zeer veel elektriciteit verbruikt. Als je de warmtepomp aan zal zetten tijdens de piekuren, zal dit ervoor zorgen dat je hogere jaarlijkse kosten zal hebben. Voor een gemiddeld huishouden kan dit tot ongeveer € 80 per jaar meer zijn als het verbruik niet verspreid is.
De jaarlijkse kosten dalen echter bij spreiding van het verbruik met een warmtepomp ongeveer met € 20 ten opzichte van 2021. Het plaatsen van een “slimme” warmtepomp kan hier nog verder bij helpen. Dit is een klimaatregelaar die rekening houdt met het capaciteitstarief en het verbruik van de warmtepomp hierop aanpast.
Capaciteitstarief en een elektrische auto
Het opladen van een elektrische auto kost een grote hoeveelheid elektriciteit. De elektrische auto zal een grote invloed hebben op het piekverbruik, aangezien deze vaak wordt aangesloten op de laadpaal in de piekuren (18:00 tot 20:00). Dit zal ervoor zorgen dat de jaarlijkse kosten aanzienlijk hoger zullen liggen.
Voor een gemiddeld huishouden kan dit tot ongeveer € 150 meer zijn ten opzichte van 2021 als het verbruik niet verspreid is. Met spreiding van het verbruik zullen de nettarieven ongeveer € 120 hoger liggen. Er is wel een oplossing voor deze hogere kosten.
De installatie van een “slimme” laadpaal zal ervoor zorgen dat je jaarlijkse kosten zelfs zullen dalen ten opzichte van 2021 met het capaciteitstarief. Volgens de VREG zullen de kosten met ongeveer € 90 afnemen ten opzichte van 2021 met een slimme laadpaal. De beste en gemakkelijkste manier om een hogere factuur door het capaciteitstarief te voorkomen is echter door de auto op te laden op momenten dat je geen andere grote stroomverbruikers aan hebt staan.
Bespaar op je energiefactuur (Gratis service)
Laat je gratis terugbellen door een energieadviseur of vergelijk zelf energietarieven met onze energievergelijker.