Radiator ontluchten: stap voor stap (2026)

8

stappen om een radiator te ontluchten

15 %

mogelijke energiebesparing na ontluchten

2×

per jaar ontluchten is ideaal

1,5–2

bar is de correcte waterdruk na het ontluchten

Wat is een radiator ontluchten?

Een radiator ontluchten betekent dat je de opgesloten lucht uit de watercirculatie van je centrale verwarming laat ontsnappen. Die lucht hoopt zich op in de leidingen en radiatoren, waardoor je ketel harder moet werken om dezelfde warmte te leveren. Door te ontluchten stroomt het water opnieuw vrij en verwarmt elke radiator gelijkmatig.

Het is een eenvoudige handeling die je zelf kunt uitvoeren met een ontluchtingssleutel of een gewone platte schroevendraaier. Je hebt geen technische kennis nodig en de klus is doorgaans in minder dan een halfuur geklaard voor een gemiddelde woning.

Regelmatig ontluchten is ook goed voor de levensduur van je gasketel. Lucht in het systeem vergroot namelijk de kans op corrosie van de leidingen en extra slijtage van de pomp. Bekijk ook onze pagina over ketelonderhoud voor een volledig overzicht van jaarlijks verplicht onderhoud in België.

Wanneer moet je een radiator ontluchten?

De beste momenten om te ontluchten zijn bij de opstart van het verwarmingsseizoen in de herfst en halverwege de winter. Volgens VRT NWS is tweemaal per jaar ontluchten ideaal om onnodige energiekosten te vermijden. Tussendoor geef je best ook aandacht aan de volgende signalen.

Welke signalen wijzen op lucht in de verwarming?

Je verwarming geeft duidelijke tekenen wanneer er lucht in het systeem zit. Let op deze symptomen:

de radiator maakt een borrelend, tikkend of rammelend geluid;
de radiator wordt bovenaan koud en onderaan warm;
de verwarming warmt het huis trager op dan normaal;
de cv-ketel schakelt frequent aan en uit zonder de gewenste temperatuur te bereiken.

Luchtbellen zitten het vaakst in radiatoren op de bovenste verdieping, omdat lucht opstijgt. Begin bij de ontluchting altijd op de laagste verdieping en werk vervolgens omhoog.

Wat zijn de oorzaken van luchtbellen in een radiator?

Lucht in de centrale verwarming kan verschillende oorzaken hebben. Weten waar het vandaan komt, helpt je om het probleem in de toekomst te voorkomen:

lucht die achterbleef bij het vullen of bijvullen van het systeem;
een klein lek in een leiding of radiatorafsluiting;
verkeerd geplaatste of niet-ontluchte leidingen na een verbouwing;
oxidatie van metalen leidingen die kleine luchtbellen produceert.

In woningen die een langere periode leegstaan, komen luchtbellen extra vaak voor doordat de verwarming maandenlang niet circuleerde. In dat geval is het aan te raden een leegstandscontract energie af te sluiten zodat de installatie af en toe kan draaien.

Welk gereedschap heb je nodig?

Een radiator ontluchten vereist nauwelijks gereedschap en kost je geen geld als je het zelf doet. Verzamel de volgende spullen voordat je begint:

een ontluchtingssleutel (te koop bij elke bouwmarkt voor minder dan € 5) of een platte schroevendraaier, afhankelijk van het type radiator;
een opvangbak of oud bakje om het uitstromende water op te vangen;
een handdoek of lap om spatten op de vloer of muur te beschermen;
optioneel: thermische handschoenen als bescherming tegen warm water.

Controleer voor je begint de waterdruk op je cv-ketel. Staat die al onder 1 bar, vul dan eerst bij tot 1,5 bar. Na het ontluchten daalt de druk doorgaans nog iets, en een te lage druk beschadigt de ketel.

Hoe ontlucht je een radiator: 8 stappen

Volg onderstaand stappenplan om alle radiatoren in je woning veilig en correct te ontluchten. De volgorde is belangrijk: begin altijd bij de radiator op de laagste verdieping en eindig bij de radiator die het hoogst in de woning hangt.

Heb je een condensatieketel? Dan geldt dezelfde procedure, maar sommige condensatieketels hebben een automatische ontluchter. Controleer de handleiding van je ketel.

Ontluchten in 8 stappen

Verwarmingsketel volledig opstarten. Draai alle radiatorknoppen volledig open en laat de verwarming minstens 15 minuten draaien zodat het systeem volledig circuleert.
Thermostaat laag zetten of uitschakelen. Zet de thermostaat op de laagste stand zodat water en lucht niet meer actief circuleren. Wacht ongeveer tien minuten tot de radiatoren voldoende zijn afgekoeld (ze mogen warm aanvoelen, maar niet te heet om aan te raken).
Begin bij de laagste radiator. Sluit de radiatorkraan van de radiator die je wilt ontluchten en plaats je opvangbak onder de ontluchtingsnippel. De ontluchter bevindt zich meestal aan de bovenkant van de radiator, tegenover de draaiknop.
Draai de ontluchter voorzichtig los. Gebruik de ontluchtingssleutel of schroevendraaier en draai langzaam los tot je een licht sissend of fluitend geluid hoort. Dat geluid is de lucht die ontsnapt. Draai de ontluchter nooit volledig los, want die kan dan moeilijk of onmogelijk terug worden geplaatst.
Wacht tot er water uitkomt. Zodra het sissende geluid stopt en er een dun straaltje water uitloopt, is alle lucht ontsnapt uit die radiator.
Sluit de ontluchter. Draai de ontluchter weer stevig dicht zodat er geen water meer uitloopt.
Herhaal voor elke radiator. Werk van de laagste naar de hoogste verdieping. Elke radiator volgt dezelfde stappen 3 tot 6.
Controleer de waterdruk. Zodra alle radiatoren zijn ontlucht, zet je de ketel terug aan en controleer je de manometer. De druk moet tussen de 1,5 en 2 bar liggen. Is de druk te laag, vul dan bij via de vulkraan van de cv-ketel.

Na het ontluchten is het normaal dat de druk in de ketel enigszins is gedaald. Vul bij tot 1,5 bar als de druk onder 1 bar staat. Daalt de druk snel terug, dan kan er een lek zijn: raadpleeg dan een erkende technieker.

Hoe vul je de waterdruk bij na het ontluchten?

Na het ontluchten daalt de waterdruk van je cv-installatie omdat je water hebt laten weglopen. De juiste druk ligt tussen de 1,5 en 2 bar. Je kunt de druk aflezen op de manometer, een ronde drukmeter die doorgaans op of naast de cv-ketel zit.

Ligt de druk onder 1 bar, dan moet je de installatie bijvullen. Dat doe je via de vulkraan, een kleine kraan die doorgaans onderaan de cv-ketel zit en verbonden is met de waterleiding. Draai de kraan langzaam open, houd de manometer in de gaten en sluit de kraan zodra de druk 1,5 bar bereikt.

Als je regelmatig moet bijvullen (meer dan twee keer per jaar), is er mogelijk een lek in het systeem of een defect expansievat. Neem in dat geval contact op met een gecertificeerde technieker. Bekijk onze pagina over de ketelonderhoud prijs voor een idee van de kosten.

Overzicht van de correcte waterdruk in een cv-installatie
Situatie	Druk	Actie
Normaal gebruik	1,5 – 2 bar	Niets te doen
Iets te laag (na ontluchten)	1 – 1,5 bar	Bijvullen via vulkraan
Te laag	Onder 1 bar	Direct bijvullen, oorzaak onderzoeken
Te hoog	Boven 2,5 bar	Technieker raadplegen

Bron: standaard richtlijnen cv-ketelfabrikanten (2026)

Hoeveel energie bespaar je door te ontluchten?

Wanneer er lucht in de radiatoren zit, moet de cv-ketel harder werken om de gewenste temperatuur te bereiken. Dat leidt direct tot hoger energieverbruik en dus hogere facturen. Door regelmatig te ontluchten kan je energieverbruik met tot 15 % dalen.

Voor een gemiddeld Belgisch huishouden dat jaarlijks zo'n 17.000 kWh gas verbruikt, kan een besparing van 10 % al snel neerkomen op € 200 tot € 300 per jaar, afhankelijk van de gasprijs. Een ontluchtingssleutel kost minder dan € 5: de terugverdientijd is dus verwaarloosbaar klein.

Wil je nog meer besparen op je energiefactuur? Vergelijk dan ook je energieleverancier via de gratis energievergelijker van CallMePower. Een goedkoper contract combineren met een goed onderhouden installatie is de meest effectieve manier om je energiekosten te verlagen.

Zelf ontluchten of een technieker inschakelen?

Ontluchten is een klus die de meeste mensen zelf kunnen doen. Je hoeft geen specifieke vakkennis te hebben en het risico op schade is minimaal als je de stappen correct volgt. Toch zijn er situaties waarbij je beter een erkende technieker inschakelt.

Voordelen

Gratis (enkel een ontluchtingssleutel nodig voor minder dan € 5)
Snel gedaan: gemiddeld 15 tot 30 minuten voor een volledige woning
Op elk moment uitvoerbaar, geen afspraak nodig
Eenvoudig te herhalen twee keer per jaar

Nadelen

Bij aanhoudende drukproblemen of vermoeden van een lek
Als de ontluchter niet meer sluit na het opendraaien
Bij een jaarlijks verplicht ketelonderhoud (wettelijk verplicht in België)
Als je een vloerverwarming hebt met een eigen ontluchtingssysteem

Het jaarlijkse ketelonderhoud is in heel België wettelijk verplicht voor ketels boven 20 kW. Combineer je ontluchtingsbeurt met dit verplicht onderhoud voor optimaal resultaat. Bekijk ook wat een condensatieketel precies is en waarom die energiezuiniger is.

Welke andere onderhoudstaken zijn belangrijk voor je verwarming?

Een radiator ontluchten is slechts één onderdeel van goed verwarmingsonderhoud. Er zijn nog andere handelingen die je regelmatig kunt uitvoeren om je installatie in topconditie te houden en je energiefactuur laag te houden.

Zo is een slimme thermostaat een eenvoudige investering die je verwarming automatisch aanpast aan je aanwezigheid en zo tot 30 % gas kan besparen. Combineer dit met goede isolatie voor het best mogelijke resultaat.

Naast ontluchten en ketelonderhoud loont het ook om te kijken naar de radiatorafsluiting zelf. Een defecte thermostatische kraan kan ervoor zorgen dat een radiator volledig open blijft staan, wat leidt tot onnodig hoog verbruik. Raadpleeg bij twijfel een technieker, of bekijk onze gids over ketelonderhoud in België.

Heb je problemen met je gasinstallatie of vermoed je een gaslek? Schakel dan onmiddellijk een gecertificeerde technieker in en verlaat de woning. Een gaslek is een ernstige veiligheidssituatie die je niet zelf mag proberen op te lossen.