Hoe werkt een kolencentrale?
Kolencentrales spelen wereldwijd een grote rol in de productie van elektriciteit. Hoewel er in Europa steeds minder gebruik van wordt gemaakt, vertegenwoordigen kolencentrales nog steeds een groot gedeelte van de energiemix. Op deze pagina geeft CallMePower alle informatie over kolencentrales en hoe ze werken.
Hoe werkt een kolencentrale?
In een kolencentrale worden kolen verbrand voor het opwekken van elektriciteit. In een kolencentrale kunnen verschillende soorten kool gebruikt worden, zoals steenkool of bruinkool.
De werking van een kolencentrale is in grote lijnen hetzelfde als die van een gascentrale of kerncentrale. Bij al deze elektriciteitscentrales wordt warmte gebruikt om water om te zetten in stoom.
Werking kolencentrale
Een kolencentrale wekt elektriciteit op in zes verschillende stappen. We leggen de werking van een kolencentrale hieronder stap voor stap uit.
- In de oven worden de kolen verbrand om de lucht op te warmen. Deze warme lucht gaat vervolgens via leidingen door de stoomgenerator.
- In de stoomgenerator wordt water omgezet in stoom. Deze stoom trekt vervolgens omhoog en komt in de turbine terecht.
- Door de bewegingsenergie van de stoom wordt de turbine in beweging gezet.
- De beweging van de turbine drijft een generator aan, welke stroom opwekt. Deze stroom wordt vervolgens door middel van stroomleidingen naar woningen verplaatst.
- De stoom komt na de turbine terecht in de condensator. Hier wordt de stoom afgekoeld totdat het weer water is geworden.
- Oppervlaktewater, of ander koelwater, wordt door leidingen in de condensor gepompt om de lucht af te koelen.
Wat is het rendement van een kolencentrale?
Kolencentrales zijn relatief inefficiënt in het omzetten van brandstof naar elektriciteit. De meest moderne kolencentrales behalen een rendement van maar 45 %. Ter vergelijking, de modernste gascentrales behalen een rendement tot 60 % en in sommige gevallen hier zelfs boven.


Energieleveranciers vergelijken?
Bel CallMePower voor een gratis telefonische vergelijking of vergelijk online. CallMePower is geen commerciële partner van de energieleverancier(s) op deze pagina, tenzij anders vermeld.


Energieleveranciers vergelijken?
Vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker of dien een terugbelverzoek in.
CallMePower is geen commerciële partner van de energieleverancier(s) op deze pagina, tenzij anders vermeld.
Zijn er kolencentrales in België?
België heeft geen operationele kolencentrales meer. De laatste Belgische kolencentrale, in Langerlo (Genk), werd in 2016 gesloten. Steenkool heeft echter een lange geschiedenis in België. Al sinds de Romeinen werd er in Wallonie steenkool gedolven, maar in 1992 werd de laatste mijn gesloten. In 2009 waren er plannen voor het openen van een nieuwe kolencentrale in de haven van Antwerpen, maar dit is er uiteindelijk nooit van gekomen.
Kolencentrale Duitsland
Duitsland heeft geen permanent opererende kolencentrales, maar gebruik de centrales als reserve. Doordat aardgas in een mindere mate beschikbaar was tijdens de energiecrisis heeft Duitsland alle kolencentrales weer in gebruik gesteld. De totale productiecapaciteit van de Duitse kolencentrales bedraagt 6 GW en is goed voor ongeveer een kwart van de elektriciteitsproductie in het land.
Wat is de grootste kolencentrale ter wereld?
De grootste kolencentrale ter wereld, momenteel nog steeds in aanbouw, is te vinden in China. De Shanghaimiao-kolencentrale heeft een gepland vermogen van 4 GW. Ter vergelijking, alle kerncentrales in België hebben een totaal vermogen van 6 GW. Volgens de eigenaar van de kolencentrale zal de Shanghaimiao-centrale één van de zuinigste ter wereld worden.


Energieleveranciers vergelijken?
Bel CallMePower voor een gratis telefonische vergelijking of vergelijk online. CallMePower is geen commerciële partner van de energieleverancier(s) op deze pagina, tenzij anders vermeld.


Energieleveranciers vergelijken?
Vergelijk prijzen met onze gratis energievergelijker of dien een terugbelverzoek in.
CallMePower is geen commerciële partner van de energieleverancier(s) op deze pagina, tenzij anders vermeld.
Kolencentrale voor- en nadelen
Net zoals de meeste energiebronnen, hebben kolencentrales een aantal voor- en nadelen. Meerdere landen kiezen ervoor om nieuwe kolencentrales te laten bouwen en kijken vooral naar de voordelen. Andere landen zien vooral de nadelen en streven ernaar om alle kolencentrales te sluiten. In dit onderdeel bekijken we de belangrijkste voor- en nadelen van kolencentrales.
Nadelen kolencentrale
Het meest duidelijke en belangrijke nadeel van kolencentrales is de impact op het klimaat en de gezondheid. Doordat kolen een fossiele brandstof zijn, komen er verschillende schadelijke stoffen vrij bij de verbranding ervan. Bovendien zorgen kolencentrales ook voor luchtvervuiling.
Om de klimaatdoelen van Parijs te halen is het voor veel landen een noodzaak om de kolencentrales te sluiten. Stroom opwekken met kolen is namelijk de meest vervuilende manier van elektriciteitsproductie.
Voordelen kolencentrale
Kolencentrales hebben twee grote voordelen: kolen zijn relatief goedkoop en kolencentrales kunnen op elk moment worden opgestart.
Wereldwijd is de toevoer van kolen groot, waardoor de prijzen relatief laag zijn. Het produceren van elektriciteit in een kolencentrale is daardoor over het algemeen goedkoper dan in een gascentrale. Daarnaast is de techniek al verfijnd en is de bouw van een kolencentrale een stuk makkelijker dan de bouw van een kerncentrale.
Het tweede grote voordeel van kolencentrales is dat dit soort elektriciteitscentrales op elk moment kunnen worden opgestart. Doordat we in een grotere mate afhankelijk zijn van energiebronnen waarvan de productie niet altijd zeker is, zoals zonne- en windenergie, is het belangrijk om een reserve te hebben als de productie te laag is. Kolencentrales, maar ook gascentrales, kunnen relatief snel worden opgestart en elektriciteit leveren.
CO2-uitstoot kolencentrale per kWh
De CO2-uitstoot per kWh van een kolencentrale is het hoogste van alle productiemethoden. Per kWh stoot een gemiddelde kolencentrale 1.001 gram CO2-equivalent uit. Ter vergelijking, een gascentrale stoot 469 gram uit en een biomassacentrale 18 gram.
Volgens het IEA bereikte de CO2-uitstoot van kolencentrales in 2021 een historische hoogte van 9,7 Gigaton, wat neerkomt op een toename van 6,6 % ten opzichte van 2021. Doordat er problemen waren in de aanvoer van kolen in 2021 en de prijzen in China en India erg hoog waren, nam de productie dat jaar iets af. Indien dit niet het geval was geweest, zou de totale elektriciteitsproductie met kolencentrales nog hoger zijn geweest.