In het kort
  1. 1 Bij cohousing heeft elk huishouden een volledig zelfstandige woning met enkel gedeelde voorzieningen.
  2. 2 Cohousing maakt je niet automatisch samenwonende: voer je geen gezamenlijk huishouden, dan behoud je je statuut en uitkering als alleenstaande.
  3. 3 Feitelijk samenwonenden worden fiscaal als alleenstaanden belast, en elke woning heeft haar eigen meter en energiecontract.

Wat is cohousing?

Cohousing is een woonvorm waarbij verschillende huishoudens samen een woonomgeving delen, maar elk over een volledig zelfstandige privéwoning beschikken — met eigen keuken, badkamer en voordeur. Daarnaast zijn er gemeenschappelijke voorzieningen die collectief worden beheerd. Dat onderscheidt cohousing van andere vormen van samenhuizen, waar je vaak primaire ruimtes zoals de keuken deelt.

Een cohousingproject voldoet doorgaans aan deze kenmerken:

  • Een gebouw of site waar wonen de hoofdfunctie is, met meerdere zelfstandige wooneenheden.
  • Minstens twee huishoudens, elk met een eigen private woning.
  • Gedeelde voorzieningen zoals een gemeenschapshuis, tuin, wasruimte of logeerkamer.
  • Collectief beheer van de gemeenschappelijke delen.

In Vlaanderen is cohousing erkend als woonvorm, maar er is geen aparte wetgeving voor. Juridisch ben je meestal feitelijk samenwonend met je medebewoners — en net dat bepaalt de gevolgen voor je uitkering en belastingen.

Cohousing: gevolgen voor je uitkering en belastingen

Word je als "samenwonende" gezien voor je uitkering?

Dat is dé sleutelvraag, want je gezinssituatie bepaalt het bedrag van heel wat uitkeringen. Bij een invaliditeitsuitkering bedraagt die volgens het RIZIV vanaf het tweede jaar (de invaliditeitsfase) ongeveer 65% met gezinslast, 55% als alleenstaande en 40% als samenwonende van je laatste brutoloon (met een minimum en maximum; het eerste jaar is dat een vlak tarief van zo'n 60%). Het verschil tussen alleenstaande en samenwonende is dus aanzienlijk.

Het goede nieuws: cohousing maakt je niet automatisch samenwonende. Je telt pas als samenwonende wanneer je met je medebewoners een gezamenlijk huishouden voert — samen koken, eten, de was doen en die kosten delen. Deel je enkel de woonomgeving en bepaalde ruimtes, maar leef en beheer je je budget economisch en financieel zelfstandig, dan kun je je statuut als alleenstaande behouden. De bewijslast ligt wel bij jou: een eigen huurcontract, een eigen woning en een gescheiden huishouden helpen dat aan te tonen.

Je belastingen: feitelijk versus wettelijk samenwonen

Fiscaal is er geen reden tot ongerustheid. De FOD Financiën beschouwt feitelijk samenwonenden als alleenstaanden: je dient elk je eigen aangifte in en wordt apart belast — cohousing voegt je inkomens dus niet samen. Pas wanneer je een verklaring van wettelijke samenwoning aflegt bij de gemeente, word je fiscaal als gehuwden behandeld en samen belast. Voor je domicilie houdt elk huishouden in cohousing zijn eigen adres.

Dit is algemene informatie, geen persoonlijk advies. De beoordeling verschilt per uitkering en per dossier, en de regels wijzigen (zo gelden er voor het leefloon nieuwe OCMW-regels sinds 1 maart 2026). Leg je situatie altijd voor aan je ziekenfonds, het OCMW of je boekhouder vóór je beslist te gaan cohousen.

Energie in cohousing: eigen contract én samen delen

Omdat elke woning in cohousing zelfstandig is, heb je doorgaans een eigen meter (eigen EAN) en sluit je dus je eigen energiecontract af — net als bij een gewone verhuis. Veel cohousingprojecten plaatsen daarnaast collectieve zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak en doen aan energiedelen: de opgewekte groene stroom wordt verdeeld over de wooneenheden. Elke deelnemer houdt zijn eigen digitale meter en leverancierscontract; Fluvius verrekent de gedeelde energie.

Trek je in een cohousingwoning? Onze experts regelen je energie-overname gratis mee, vergelijken de tarieven en helpen ook met je internet, water en woonverzekering.

Energie, internet en meer — in één keer geregeld

Onze verhuisexperts regelen je energie- en telecomoverstap, en helpen je ook met water, verzekering of mazout. Eén telefoontje, alles geregeld.

Advertentie — gratis dienst van CallMePower, een merk van Selectra.

Wat kost cohousing?

Je kunt een cohousingwoning huren of kopen. Koop je, dan betaal je voor je eigen wooneenheid een marktconforme prijs, plus een aandeel in de gemeenschappelijke delen — net als bij een appartement met gemeenschappelijke ruimtes. Bovenop de aankoop komen de klassieke kosten: het verkooprecht, de notariskosten en een maandelijkse bijdrage voor het onderhoud en het beheer van de gedeelde voorzieningen.

De grote troef blijft het delen van kosten: onderhoud, tuin, gereedschap, een logeerkamer en soms energie worden samen gedragen, waardoor je vaak ruimer en goedkoper woont dan alleen. Vraag bij elk project duidelijk na wat in de gemeenschappelijke bijdrage zit.

Een cohousingproject vinden in Vlaanderen

Je kunt instappen in een bestaand project of zelf een groep oprichten. Bestaande projecten vind je in zowat alle Vlaamse steden — Antwerpen, Gent, Brugge, Leuven, Hasselt en daarbuiten — via gespecialiseerde platformen en makelaars. Vzw Samenhuizen verzamelt als kenniscentrum projecten en advies over heel Vlaanderen.

Er bestaan ook specifieke formules, zoals seniorencohousing (gericht op ouderen die zelfstandig maar niet alleen willen wonen) en coöperatieve woonprojecten met gedeeld eigenaarschap. Start je zelf een project met aankoop, lees dan ook onze pagina's over de notaris en een woning kopen of huren.

Veelgestelde vragen over cohousing

Verlies ik mijn uitkering als ik ga cohousen?
Niet automatisch. Je telt pas als samenwonende — met een lagere uitkering — wanneer je met je medebewoners een gezamenlijk huishouden voert (samen koken, eten, de was doen en die kosten delen). Leef je economisch en financieel zelfstandig, dan kun je je statuut als alleenstaande behouden. De bewijslast ligt bij jou; een eigen huurcontract en woning helpen. Leg je situatie voor aan je ziekenfonds of het OCMW.
Hoeveel bedraagt een invaliditeitsuitkering naargelang je gezinssituatie?
Volgens het RIZIV bedraagt de invaliditeitsuitkering vanaf het tweede jaar ongeveer 65% van je laatste brutoloon met gezinslast, 55% als alleenstaande en 40% als samenwonende, telkens met een minimum en maximum. Het eerste jaar (primaire arbeidsongeschiktheid) is dat een vlak tarief van zo'n 60%. Vraag je ziekenfonds naar je exacte bedrag.
Betaal ik meer belastingen door cohousing?
In de regel niet. De FOD Financiën beschouwt feitelijk samenwonenden — zoals de meeste cohousers — als alleenstaanden: je dient elk je eigen aangifte in en wordt apart belast. Pas als je een verklaring van wettelijke samenwoning aflegt bij de gemeente, word je fiscaal als gehuwden behandeld en samen belast.
Heb ik een eigen energiecontract in cohousing?
Doorgaans wel. Omdat elke woning zelfstandig is, heb je meestal een eigen meter met eigen EAN-code en sluit je je eigen energiecontract af. Veel projecten plaatsen daarnaast collectieve zonnepanelen en doen aan energiedelen, waarbij de groene stroom over de woningen wordt verdeeld terwijl iedereen zijn eigen contract houdt.

Trek je in een cohousingwoning? Regel je energie gratis mee

Elke cohousingwoning heeft haar eigen energiecontract. Onze experts regelen je energie-overname, vergelijken de tarieven en helpen ook met je internet, water en woonverzekering — gratis en onafhankelijk.

  • Eigen energiecontract correct opgezet bij je intrek
  • Energie, internet, water & verzekering mee geregeld
  • Gratis & onafhankelijk — lokale Belgische experts

Lees ook: Samenhuizen · Studentenkot · Een woning kopen of huren

Gratis 02 588 03 92

Advertentie — gratis dienst van CallMePower, een merk van Selectra.