De kern in 30 seconden
De vraag duikt elke week op bij de oudste abonnees, en ze vermengt twee heel verschillende dingen: een commerciële verplichting, die niet bestaat, en het technische einde van het kopernetwerk, dat wel gepland is. Wie beide uit elkaar haalt, weet meteen wat hij moet doen — en vooral wanneer.
Dit zijn de zes punten om te onthouden voor je aan de telefoon iets aanvaardt of weigert.
- Vandaag geen enkele verplichting: zolang het koper op jouw adres werkt, blijft je huidige abonnement geldig, aan de huidige prijs. Een installatieafspraak weigeren levert geen enkele sanctie op.
- Maar het koper stopt: Proximus schakelt het zone per zone af, minstens vijf jaar nadat glasvezel in de buurt beschikbaar is, en klanten worden ongeveer een jaar op voorhand verwittigd.
- Op de dag van de afschakeling stopt alles wat via het koper liep: internet, televisie, vaste telefoon, maar ook het alarm en de personenalarmering die erop aangesloten waren.
- Naar een andere operator gaan redt je adsl niet: Scarlet, edpnet en de anderen huren dezelfde koperlijn van Proximus. Wie buiten glasvezel wil blijven, moet van netwerk veranderen: kabel, vaste 4G/5G of satelliet.
- De aansluiting binnenshuis wordt nooit opgelegd: je mag de werken in je woning altijd weigeren. De prijs is een ander verhaal — en daar zit het echte gesprek.
- Het sociaal internetaanbod bestaat: € 19 per maand bij Proximus, € 40 met televisie, wettelijk opgelegd aan Proximus, Telenet en VOO. Je krijgt het enkel op aanvraag, en het werkt nooit met terugwerkende kracht.
Hieronder werken we elk van die punten uit, telkens met de officiële bron erbij, en we eindigen met de drie controles die je uitvoert voor je iets ondertekent.
De officiële kalender van de afschakeling, in drie stappen
Proximus publiceert zelf hoe het koper verdwijnt, en het verloopt geleidelijker dan gedacht. Het startpunt is niet het bezoek van een verkoper, maar het moment waarop glasvezel in jouw zone beschikbaar wordt. Vanaf dan heeft het BIPT vastgelegd dat het koper minstens vijf jaar in dienst blijft, en dat klanten ongeveer een jaar op voorhand de datum van de afschakeling krijgen.
Die termijn is geen commerciële gunst: hij is de regelgevende tegenprestatie voor de ontmanteling van een historisch netwerk, onderhandeld tussen de operator en de Belgische regulator. Dit gebeurt er, stap voor stap.
| Moment | Wat er concreet gebeurt | Wat je nog kan doen |
|---|---|---|
| Glasvezel komt in je zone | De aftelklok start. Het koper blijft minstens vijf jaar in dienst. | Alles: blijven, veranderen, vergelijken. Geen enkele haast. |
| Ongeveer 1 jaar voor de afschakeling | Er kan geen enkel product meer worden toegevoegd of gewijzigd op het koper aan jouw adres, en de datum wordt meegedeeld. | De exacte datum opvragen, netwerken vergelijken, je recht op het sociaal tarief nakijken. |
| 3 weken ervoor | De diensten worden bewust vertraagd: trager internet, geen televisie, uitgaande oproepen beperkt tot noodnummers en de klantendienst. | Laat, maar niet te laat: een activering blijft mogelijk. |
| Dag van de afschakeling | Alle producten op het koper worden afgesloten: internet, tv, telefoon, alarm, personenalarmering. | Niets meer op die lijn: je hebt een andere aansluiting nodig. |
Twee preciseringen die deze mechaniek belangrijk maken. Ten eerste bestaat er geen publieke tabel gemeente per gemeente: Proximus verwijst naar zijn gratis nummer 0800 33 800 om de datum voor een specifiek adres te kennen. Ten tweede is de fase van drie weken geen storing: het is een geplande degradatie, bedoeld om wie niet op de brieven reageerde toch te doen bewegen. Veel gezinnen ervaren het als een technisch defect en bellen de hersteldienst — terwijl het de laatste waarschuwing is.
"Dan ga ik toch naar een andere operator": de redenering die niet klopt
Het is de spontane reactie van de meeste ontevreden abonnees, en meteen de reactie die het meeste tijd kost. In België lopen zo goed als alle adsl- en vdsl-abonnementen van andere operatoren over dezelfde koperlijn, die van Proximus, in groothandel gehuurd. Scarlet is trouwens een dochter van Proximus, en ook edpnet steunt op dat netwerk.
Het gevolg is rechtstreeks: de dag dat het koper in jouw straat wordt afgeschakeld, geldt dat voor alle operatoren tegelijk. Van merk veranderen verandert de draad niet. Wat wel verschil maakt, is van technologie veranderen — en daar bestaan echt meerdere pistes.
| Oplossing | Gebruikt netwerk | Overleeft het einde van het koper? | Het aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Adsl/vdsl bij Scarlet, edpnet… | Koper van Proximus | Neen | Zelfde draad, zelfde datum: de overstap verplaatst enkel het probleem. |
| Glasvezel (Proximus of een andere operator) | Glasvezel | Ja | Werken van 2 tot 4 uur in huis, met verplichte aanwezigheid van een volwassene. |
| Kabel: Telenet en zijn verdelers, VOO en Orange in het zuiden | Coax, volledig los van het koper | Ja | In Vlaanderen ligt de coaxaansluiting meestal al in de living: de eenvoudigste piste voor wie geen werken wil. |
| Vast internet via 4G/5G | Mobiel netwerk | Ja | Tadaam plug je zelf in; het 5G-aanbod van DIGI vraagt wél een technicus en een buitenantenne. |
| Satelliet (Starlink) | Constellatie in lage baan | Ja | Laatste redmiddel: een kit om te kopen en een hogere elektriciteitsfactuur. |
Voor een gezin dat "enkel internet voor de televisie" wil, is de derde lijn van die tabel vaak de interessantste. In Vlaanderen loopt het kabelnetwerk van Telenet langs zo goed als elke woning, en de wandcontactdoos ligt er dikwijls al sinds de tijd van de teledistributie. Geen boorwerk, geen wachtbuis te trekken, en een aansluiting die niet afhangt van de glasvezelkalender.
Eén administratief detail dat telt: je vaste telefoonnummer behoud je wanneer je van operator of technologie verandert. Nummeroverdraagbaarheid is een recht en gaat niet verloren omdat de fysieke drager wijzigt. Twijfel je tussen die netwerken, dan zet onze vergelijker van Belgische aanbiedingen ze naast elkaar, en onze gids over goedkoop internet overloopt de instapformules.
Betaal je te veel voor je internet- of gsm-abonnement?
Een Belgische telecomexpert van CallMePower vergelijkt gratis de aanbiedingen van alle providers zodat jij minder betaalt.
Wij bellen je terug
Laat je nummer achter, een expert belt je terug.
€ 19 per maand: het aanbod dat de wet oplegt en niemand voorstelt
Dit is de grote afwezige in elk verkoopgesprek over glasvezel. Sinds 1 maart 2024 legt België de operatoren een sociaal internetaanbod op: een wettelijk prijsplafond voor een vaste internetverbinding, met een gegarandeerde minimumsnelheid en een minimumvolume. Het vervangt het oude sociale tarief voor vaste telefonie.
Drie operatoren zijn verplicht het aan te bieden: Proximus overal, Telenet behalve in Wallonië, en VOO behalve in Vlaanderen. Andere operatoren mogen het vrijwillig doen.
Wat de twee formules garanderen
Het prijsplafond is geen commerciële korting: er hangen een minimumsnelheid, een minimumvolume en een korting op de installatiekosten aan vast, alle drie vastgelegd in de regelgeving. Dit zit er precies in elk van de twee formules, aan de tarieven die Proximus vandaag hanteert.
| Wat gegarandeerd is | Formule internet alleen | Formule internet + tv |
|---|---|---|
| Maandprijs bij Proximus | € 19 | € 40 |
| Opgelegde minimumsnelheid | 30 Mbit/s downloaden, 4 Mbit/s uploaden | Identiek |
| Maandelijks minimumvolume | 150 GB | 150 GB |
| Installatiekosten | 50 % korting — € 29,50 bij Proximus | € 29,50 |
| Verbintenis | Geen: op elk moment wijzigbaar of opzegbaar | Geen |
De valstrik van "65 jaar of ouder"
Op zijn eigen pagina vat Proximus de voorwaarden zo samen: leefloon, 65 jaar of ouder, of een handicap. De officiële brochure van de FOD Economie is duidelijk strenger, en die telt: 65 jaar zijn volstaat niet. Je moet onder een welbepaalde categorie vallen — met name de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) of het gewaarborgd inkomen van de Federale Pensioendienst, een leefloon van het OCMW, of een van de opgesomde tegemoetkomingen voor personen met een handicap.
Nog een veelvoorkomende verwarring: het statuut van rechthebbende op de verhoogde tegemoetkoming (RVT) geeft géén recht, en een invaliditeitsuitkering van het ziekenfonds evenmin. Omgekeerd wordt de voorwaarde op gezinsniveau beoordeeld: valt iemand van je gezin onder een van de categorieën, dan is het recht geopend — maar er is slechts één contract per gezin toegelaten.
- 1 Check je recht op sociaalinternetaanbod.be met je elektronische identiteitskaart of itsme, of bel het gratis nummer van de FOD Economie, 0800 120 33, op werkdagen van 9 tot 17 uur;
- 2 Vraag het aanbod aan bij de operator, niet bij de administratie: hij bezorgt je rijksregisternummer aan de FOD Economie ter controle;
- 3 Is het antwoord positief, dan heb je zeven kalenderdagen om het contract te sluiten;
- 4 Weet dat het recht om de zes maanden opnieuw wordt gecontroleerd en dat het aanbod nooit retroactief is: de maanden die je aan het volle tarief betaalde, krijg je niet terug.
De maatregel blijft sterk onderbenut. Een jaar na de lancering telde de FOD Economie 20 722 gesloten contracten, tegenover ongeveer 52 000 online controles en bijna 23 000 mensen die te horen kregen dat ze er recht op hadden. Een deel van wie ervoor in aanmerking kwam, zette de volgende stap dus niet — de aanvraag bij een operator die het aanbod uit zichzelf niet zal voorstellen.
Wat je mag weigeren, en wat dat verandert
Glasvezel komt in twee bewegingen, en het recht is niet hetzelfde in beide. In de straat en op de gevels beschikt de operator over een oude wettelijke bevoegdheid: artikel 99 van de wet van 21 maart 1991 laat hem toe kabels op een gebouw te plaatsen en te onderhouden zonder toestemming van de eigenaar, op voorwaarde dat hij vooraf de plaats en de methode meedeelt. De eigenaar kan zich niet tegen het principe verzetten; hij kan wel een gemotiveerd bezwaar indienen bij het BIPT binnen acht werkdagen na het definitieve voorstel dat per aangetekende brief wordt verstuurd, en de werken worden opgeschort tot de regulator beslist.
Binnenshuis geldt het omgekeerde: de aansluiting is nooit verplicht. Je mag weigeren dat een technicus een muur boort, een kastje plaatst of een kabel door je woning trekt. Weigeren levert geen sanctie op — maar zodra het koper is afgeschakeld, betekent het gewoon dat de lijn niet wordt vervangen: geen internet, geen tv, geen vaste telefoon meer op die aansluiting.
- De werken binnenshuis aanvaarden of weigeren;
- De plaats van het aansluitpunt kiezen samen met de technicus, die dat met jou moet bespreken;
- Op het koper blijven zolang het werkt, zonder van abonnement te veranderen;
- Een ander netwerk kiezen dan glasvezel: kabel, vaste 5G, satelliet;
- Een duurder pack weigeren, ook op de dag dat je glasvezel aanvaardt.
- De datum waarop het koper in jouw buurt uit dienst gaat;
- Het plaatsen van de kabel op de gevel van het gebouw;
- Het feit dat alle dsl-operatoren op dezelfde dag stoppen als Proximus;
- De bewuste vertraging van de diensten drie weken voor de afschakeling;
- Het wegvallen van randdiensten op de lijn, zoals een alarm of personenalarmering.
Dat laatste punt verdient een apart telefoontje. Een personenalarmsysteem voor een oudere of een alarm dat op de vaste lijn is aangesloten, werkt niet meer vanaf de dag van de afschakeling, zonder specifieke verwittiging van de leverancier. Breng het bedrijf dat het toestel beheert op de hoogte zodra je de datum kent: sommige bieden een mobiel kastje aan, andere een module die op glasvezel werkt, en zo'n tussenkomst vraagt tijd. Het volledige verloop van de werken staat in onze gids over de installatie van glasvezel.
Stijgt de prijs, dan heb je drie maanden om kosteloos te vertrekken
Het echte onderwerp van de overstap naar glasvezel is bijna nooit technisch — het is het bedrag op de factuur achteraf. Daarbij moeten twee dingen uit elkaar worden gehouden. De aansluiting zelf mag je niet worden aangerekend: in de regels voor kostenverdeling die bij het BIPT zijn vastgelegd, neemt Proximus de migratiekosten, de installatie van de lijn bij de eindgebruiker en de binnenhuisbekabeling op zich. Wat verandert, is de prijs van het abonnement, en die hoort bij een nieuw contract.
En een nieuw contract lees je voor je het tekent. In België mag je, wanneer een operator de prijzen van je contract verhoogt, drie maanden lang kosteloos opzeggen vanaf de kennisgeving, ongeacht de getekende looptijd — behalve bij een indexering die in het contract voorzien is. Voor elke andere wijziging van de voorwaarden moet de operator je minstens een maand op voorhand verwittigen, en geldt hetzelfde recht om te vertrekken.
Het tegengif is eenvoudig en past in één zin: teken niets op de stoep. Een installatie die als gratis wordt voorgesteld en een voorbestelling van een duurder abonnement zijn twee aparte handelingen, die in dezelfde bevestigingsmail kunnen belanden. Lees die mail dezelfde dag nog na, en betwist onmiddellijk als er een pack in staat dat je niet hebt gevraagd.
Twee bijkomende reflexen. Ten eerste: bewaar de kennisgeving van elke verhoging, want zij doet de termijn van drie maanden lopen en zonder haar bewijs je niets. Ten tweede: in België is opzeggen sowieso gratis vanaf de 7e contractmaand, zonder reden, maar het moet schriftelijk gebeuren. De werkwijze staat op onze pagina Proximus opzeggen, en de beroepsmogelijkheden op onze fiche over het BIPT.
Onze analyse
Het uitdoven van het koper is geen gril en geen manoeuvre: een netwerk van decennia oud kost veel onderhoud, verbruikt meer energie en haalt de Europese snelheidsdoelstellingen niet. Wat wél betwistbaar is, is niet de migratie maar de manier waarop ze wordt verkocht. Een abonnee die twee uur per dag internet gebruikt, krijgt een gamma voorgeschoteld dat is afgestemd op thuiswerk en gaming, en nooit de gereguleerde formule van € 19 die exact past bij zijn gebruik en vaak ook bij zijn situatie.
Jouw vragen over de verplichte overstap naar glasvezel
De verplichting, de datum, het weigeren, de alternatieven, de prijs: dit zijn de antwoorden op de vragen die het vaakst terugkomen over het einde van het kopernetwerk. Ze vullen de uitleg hierboven aan.
Neen, niet zolang het koper op jouw adres werkt: je huidige abonnement blijft geldig en een installatieafspraak weigeren levert geen sanctie op. Proximus schakelt het kopernetwerk wel buurt per buurt af. Op de dag van de afschakeling stoppen alle diensten die over die lijn liepen, en heb je een andere aansluiting nodig: glasvezel, kabel, vast internet via 4G/5G of satelliet.
Er bestaat geen publieke kalender gemeente per gemeente: de afschakeling gebeurt geleidelijk, straat per straat. Het BIPT legde vast dat het koper minstens vijf jaar in dienst blijft nadat glasvezel in de zone beschikbaar is, en dat klanten de datum ongeveer een jaar op voorhand krijgen. Bel Proximus op 0800 33 800 om de datum voor jouw adres te kennen.
Neen, zo goed als nooit. De adsl- en vdsl-abonnementen van andere operatoren, waaronder Scarlet en edpnet, gebruiken dezelfde koperlijn die van Proximus gehuurd wordt. Wordt die lijn afgeschakeld, dan geldt dat voor alle operatoren tegelijk. Wie buiten glasvezel wil blijven, moet van netwerk veranderen: de kabel van Telenet, VOO of Orange, vast internet via 4G/5G, of satelliet.
Ja. De aansluiting binnenshuis is nooit verplicht: je mag weigeren dat een technicus een muur boort of een kastje plaatst. Voor de kabel op de gevel gelden andere regels: artikel 99 van de wet van 21 maart 1991 laat de operator toe die te plaatsen zonder toestemming van de eigenaar, die wel vooraf de plaats en de methode moet kennen en binnen acht werkdagen na het aangetekende voorstel een gemotiveerd bezwaar bij het BIPT kan indienen. De binnenaansluiting weigeren betekent dat de lijn na de afschakeling niet wordt vervangen.
De aansluiting zelf mag je bij een migratie niet worden aangerekend: in de regels voor kostenverdeling die bij het BIPT zijn vastgelegd, neemt Proximus de migratiekosten, de installatie van de lijn bij de eindgebruiker en de binnenhuisbekabeling op zich. Wat verandert, is de prijs van het abonnement, want dat is een nieuw contract: dat bedrag vergelijk je met je huidige factuur voor je tekent.
Er bestaat het sociaal internetaanbod: € 19 per maand bij Proximus voor vast internet, € 40 met televisie, met minstens 30 Mbit/s, 150 GB per maand en 50 % korting op de installatiekosten. Proximus, Telenet (niet in Wallonië) en VOO (niet in Vlaanderen) zijn verplicht het aan te bieden. Let op: 65 jaar zijn volstaat niet. Je moet onder een welbepaalde categorie vallen, zoals de inkomensgarantie voor ouderen of het gewaarborgd inkomen van de Federale Pensioendienst, een leefloon van het OCMW of een tegemoetkoming voor personen met een handicap; het RVT-statuut geeft dit recht niet. Check het op sociaalinternetaanbod.be of op 0800 120 33, en vraag het aanbod daarna aan bij je operator.
Ja. Wanneer een operator de prijzen van je contract verhoogt, mag je drie maanden lang kosteloos opzeggen vanaf de kennisgeving, ongeacht de getekende looptijd, behalve bij een indexering die in het contract voorzien is. Voor elke andere wijziging van de voorwaarden moet de operator je minstens een maand op voorhand verwittigen en geldt hetzelfde recht. Bewaar die brief: hij doet de termijn lopen. In België is opzeggen sowieso gratis vanaf de 7e maand, zonder reden, maar het moet schriftelijk gebeuren.
Je behoudt het. Nummeroverdraagbaarheid is een recht in België en gaat niet verloren omdat de fysieke drager verandert: ze werkt zowel van de ene operator naar de andere als van koper naar glasvezel of kabel. Verwittig wel het bedrijf dat je alarm of personenalarmering beheert als dat op de vaste lijn is aangesloten: die toestellen stoppen op de dag van de afschakeling en hun vervanging vraagt tijd.
Wat onthoud je hiervan?
Niemand kan je vandaag glasvezel opleggen, maar het koper verdwijnt en de kalender ligt niet in jouw handen. Vraag dus eerst de afschakeldatum voor je adres, check daarna je recht op het sociaal internetaanbod van € 19, en vergelijk pas dan de netwerken die je adres echt bedienen. In die volgorde onderhandel je zonder druk — en teken je niets wat je niet hebt gevraagd.
Betaal je te veel voor je internet- of gsm-abonnement?
Een Belgische telecomexpert van CallMePower vergelijkt gratis de aanbiedingen van alle providers zodat jij minder betaalt.
Wij bellen je terug
Laat je nummer achter, een expert belt je terug.
Verwante artikels over prijzen, rechten en providers