U bent hier

Besparen op je energiefactuur?

02 588 92 38

maandag t/m vrijdag: 8 tot 18 uur

Alles over kernenergie en kerncentrales

Dit artikel is puur informatief Met dit artikel wilt CallMePower.be haar bezoekers informeren over de werking van kerncentrales. Het is in geen geval een standpuntsartikel, het staat los van de politiek rond kernenergie.

Bij het woord kerncentrales of kernenergie denken de meesten van ons meteen aan de kernrampen in Tsjernobyl en Fukushima, en de nefaste gevolgen daarvan. Maar wat is een kerncentrale en een kernreactor precies? Wat zijn de nadelen van kerncentrales en zijn er ook voordelen aan kernenergie? Hoe zit het eigenlijk met onze Belgische kerncentrales? We duiken voor jou in de wereld van kerncentrales.

Wat is een kerncentrale?

Een kerncentrale is een productielocatie waar elektriciteit wordt opgewekt met de energie of warmte die vrijkomt bij kernsplijting, in de meeste gevallen van uranium. Deze (kern)energie wordt aangewend door water om te zetten in stoom. De stoom drijft een turbine aan die op haar beurt een generator aanstuwt waarmee elektriciteit wordt opgewekt. Men kan een kerncentrale vergelijken met een grote stoommachine.

Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) telde in augustus van 2016, verspreid over 31 verschillende landen, een totaal van 447 centrales in werking, en meer dan 60 in aanbouw, vooral in Azië. Een honderdtal hiervan vindt men terug in de Verenigde Staten en 58 in Frankrijk.

België telt 2 kerncentrales: een centrale in Doel, dichtbij Antwerpen, en één in Tihange, in de buurt van Huy. Deze 2 centrales staan in voor maar liefst de helft van de totale elektriciteitsproductie in Belgïe. De NV ENGIE Electrabel is de grootste exploitant van de kerncentrales in België.

Hoe werkt een kerncentrale?

Een kerncentrale is opgebouwd uit verschillende kernreactoren. De meest voorkomende is de drukwaterreactor. Er bestaan reactoren van een paar Megawatt tot 8.000 Megawatt.

De kernreactor is een grote, dikwandige stalen vat waarin zich metalen staven met splijtstof bevinden (in de meeste gevallen uranium), een watercircuit en een drukregelaar. Aan het reactorvat is vervolgens een stoomgenerator aangesloten die in verbinding staat met een turbine die op haar beurt gekoppeld is aan een alternator (elektriciteitsopwekker). De turbine is verbonden met een condensator. Aan het eind van de ketting bevindt zich de koeltoren.

Een kernreactor in werking

Werking kerncentrale
  1. In het reactorvat (1) komt bij de splijting van de uraniumstaven (2) een grote hoeveelheid (kern)energie of warmte vrij. Die warmte wordt in contact gebracht met water dat doorheen de splijtstofstaven stroomt. Het water warmt op, en wordt vervolgens op een temperatuur van 300°C gehouden met behulp van een drukregelaar. Vandaar de naam drukwaterreactor.
     
  2. Het verhitte water verlaat de reactor en wordt vervolgens naar een warmtewisselaar of stoomgenerator (3) geleid, en in stoom omgezet.
     
  3. De stoom zet vervolgens een turbine (4) in werking die op haar beurt een generator (5) aanstuwt die elektriciteit produceert.
     
  4. De stoom in de turbine wordt op zijn beurt terug omgezet in water. Dit proces gebeurt met behulp van een condensor (6). Door middel van koud water, afkomstig van een rivier of met eigen koelwater (7) wordt het water vervolgens terug gekoeld in de koeltoren. Tenslotte leidt men het naar het reactorvat waar het opnieuw wordt ingezet.

Kernenergie en kerncentrales in België

Ons land telt in totaal zeven kernreactoren van het type drukwaterreactor (PWR, pressurized water reactor), verdeeld over twee nucleaire centrales: Doel (gelegen in de provincie Oost-Vlaanderen, vlakbij de grens met Nederland) en Tihange (gelegen in de provincie Luik, ten zuidwesten van de gelijkname stad).

Momenteel halen we in België nog altijd meer dan 50% van onze stroom uit kerncentrales. Doel heeft 4 kernreactoren in werking met een totaal vermogen van 2.911 Megawatt (MW). De centrale van Tihange telt 3 reactoren die goed zijn voor 3.008 MW. Daarmee staan we wereldwijd in de top wat betreft het aandeel nucleaire stroom. Alleen onze zuiderburen met bijna 75% spannen de kroon, gevolgd door Slovakije, Hongarije (samen ieder rond de 54%) en Oekraïne, met net aan 51%, wekken nog meer elektriciteit op met hun kerncentrales. Echter worden onze kerncentrales beetje bij beetje ouder en gaan ze langzamerhand steeds vaker mankementen vertonen. De laatste jaren komen onze kerncentrales ook regelmatig in het nieuws. Eigenlijk zouden de oudste twee reactoren van Doel en Tihange al in 2015 gesloten moeten worden, maar onze overheid heeft destijds besloten deze sluitingsdatum te verplaatsen.

Kerncentrale Doel

kerncentrale van Doel reactor kernenergie Belgie Vlaanderen CallMePower

De kerncentrale van Doel in het noorden van Vlaanderen herbergt vier drukwaterreactoren die door het energiebedrijf ENGIE-Electrabel worden uitgebaat in de gemeente Beveren-Waas langs de linkeroever van de rivier de Schelde, ten noorden van Antwerpen. De bouw van deze vier (en in eerste instantie vijf) reactoren werd in 1975 gestart en werd voltooid en actief gesteld in 1985. De kerncentrale in Doel vertegenwoordigt ongeveer 15% van de totale elektriciteitsproductiecapaciteit in België.

Kerncentrale Tihange

kerncentrale van Tihange Hoei Huy reactor kernenergie Belgie Wallonie CallMePower

De kerncentrale van Tihange herbergt drie drukwaterreactoren die ook worden uitgebaat door het energiebedrijf ENGIE Electrabel in de gemeente Hoei. De centrale ligt langs de rechteroever van de rivier de Maas, die het koelwater levert voor de reactoren. De drie kernreactoren van Tihange werden tussen 1975 en 1985 in bedrijf gesteld. Momenteel is er groot verzet tegen deze kerncentrale, bewoners en milieuorganisaties zijn bang voor een kernramp en eisen sluiting van de reactoren in Tihange.

Voor- en nadelen van kernenergie

In vergelijking met de huidige en meest duurzame en groene energie, zijn er aan kernenergie een aantal nadelen verbonden. Kijken we echter naar de klassieke bronnen, met name de fossiele brandstoffen (aardolie en kolen), dan scoort elektriciteitsopwekking met een kerncentrale een heel stuk beter.
We zetten de belangrijkste voor en tegens op een rij:

Nadelen kernenergie

  • Een ongeluk kan nefaste gevolgen hebben:
    De gevolgen van een nucleair incident kunnen groot zijn. Denk maar aan de kernrampen in Tsjernobyl in 1986 en Fukushima in 2011 waarvan de gevolgen nog steeds voelbaar zijn. Daarom stelt men op diverse niveaus alles in het werk om het risico op een ongeluk tot het minimum te herleiden.
  • Radioactief afval:
    Kernenergie levert een hoeveelheid radioactief afval. De straling van dit afval is erg schadelijk voor levende organismen, en een veilige en langdurige opslag (minimum 30 jaar) is noodzakelijk. Men is dan ook volop op zoek naar methodes om de levensduur van het radioactief afval in te korten. Dat zou kunnen door het afval opnieuw in een reactor te doen. Het verandert dan in korter levende radioactieve afvalstoffen. Dit onderzoek is nog in een experimentele fase.
  • Winning en verwerking zijn milieubelastend:
    Uraniumwinning en -verwerking is net zoals bij alle ertsen, belastend voor het leefmilieu. Er wordt dan ook volop gewerkt aan methodes en technieken die de gevolgen voor onze omgeving tot een minimum beperken. Ook de reststoffen worden als radioactief afval behandeld of krijgen een veilige bestemming.
  • Nooit honderd procent veilig:
    Het klopt dat een kerncentrale nooit honderd procent veilig zal zijn. Om het risico op ongevallen maximaal te beperken, heeft de Belgische overheid voorwaarden vastgelegd waaraan een kerncentrale moet voldoen voor ze in werking treedt. Daarnaast is er ook onafhankelijk toezicht op de exploitatie van de kerncentrales door het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC).

Voordelen kernenergie

  • Schone energie:
    Bij de productie van elektriciteit in een kerncentrale is er nauwelijks uitstoot van gassen. Naast kleine hoeveelheden edelgassen zoals xenon en tritium, stoot een kerncentrale niets uit, dus ook geen schadelijke gassen zoals CO2, SO2 of NOx die nefast zijn voor ons leefmilieu en klimaat.
    Zuinige energie:
    Een vergelijking die spreekt voor zich: 1 kilo hout levert 1 kilowattuur op, 1 kilo steenkool is goed voor 3 Kilowattuur, terwijl men uit 1 kilo uranium maar liefst 40.000 kilowattuur kan winnen. Zo levert één staafje splijtstof genoeg energie om een gezin een jaar lang van elektriciteit te voorzien. In de reactor van een kerncentrale zitten ruim zes miljoen van die staafjes.
  • Uranium nog lang niet uitgeput:
    Onuitputtelijk is kernenergie niet. Maar we zitten wel nog voor een hele tijd goed gezien deze brandstof volop en nog voor honderden jaren in de aardbodem aanwezig is.
  • Duurzame investering:
    Een kerncentrale is weliswaar duur in aanbouw, maar gaat wel 60 jaar mee. Bovendien is uranium erg goedkoop en maken de andere en variabele brandstoffen die bij het productieproces van elektriciteit te pas komen, slechts een klein deel uit van het totale kostenplaatje.
  • Betrouwbaar en optimaal inzetbaar:
    Een kerncentrale is een betrouwbaar en zeker productiemiddel. Het productieproces is erg voorspelbaar en stabiel, en biedt bijgevolg een erg grote zekerheid op constante beschikbaarheid. Ook draait een kerncentrale vrijwel onafgebroken op volle toeren.
  • Relatief veilig:
    Omdat de gevolgen van een kernongeluk zo nefast kunnen zijn, is er in en rond een kerncentrale permanent en vanuit diverse hoeken heel veel aandacht voor de veiligheid. Er zijn tal van ingebouwde veiligheidssystemen die ervoor zorgen dat ongelukken vermeden worden, of de gevolgen optimaal beheerst, in geval van een ongeluk. Tenslotte is er onafhankelijk (overheids)toezicht op de exploitatie van de kerncentrale. Volgens het Federaal Agentschap voor de Nucleaire Controle (FANC) zijn de Belgische kerncentrales momenteel voldoende beschermd om natuurfenomenen als overstromingen en aardbevingen maar ook terroristische aanslagen en vliegtuigcrashes te trotseren.
  • Weinig productieafval:
    Een kerncentrale produceert relatief weinig afval. Gezien het om radioactieve stoffen gaat, moet het afval natuurlijk ver en heel lang buiten de atmosfeer en biosfeer worden gehouden. Er bestaan tal van voorzieningen en bedrijven, gespecialiseerd in het vervoer, de opslag, bewerking en het conditioneren van het afval. In België wordt het afval opgeslagen in Dessel (verwerkt radioactief afval), Doel en Tihange (gebruikte kernbrandstof).
 
Partager sur Facebook  Partager sur Twitter  Partager sur Google Plus