U bent hier

Besparen op je energiefactuur?

02 588 92 38

maandag t/m vrijdag: 8 tot 18 uur

Alles over de vrijmaking van de Belgische energiemarkt

Het openstellen of liberaliseren van de Europese energiemarkt heeft in België geleid tot grote veranderingen binnen het energielandschap. 
De commerciële energieleveranciers deden hun intrede, de intercommunales verloren hun monopoliepositie en dienden in de meeste gevallen hun rol van energieleverancier- of verkoper af te staan. De productie van gas en elektriciteit is voortaan onderhevig aan de regels van vraag en aanbod. Bedrijven en gezinnen kunnen vrij kiezen bij welke leverancier ze hun gas en elektriciteit aankopen, en genieten van de concurrentie tussen de energieleveranciers.

Wanneer ging de liberalisering van de Belgische energiemarkt van kracht, en wat houdt ze precies in?

De liberalisering is een initiatief van de Europese Unie met de bedoeling de concurrentie op de EU energiemarkt te vergroten.Vóór de vrijmaking was de energiemarkt in handen van een beperkt aantal verticaal geïntegreerde ondernemingen. De productie, invoer, transport, distributie en verkoop van elektriciteit en gas waren onlosmakelijk met elkaar verbonden. Om in deze open markt identieke concurrentievoorwaarden aan te bieden aan de verschillende energieleveranciers, werd de invoer en productie enerzijds, en de verkoop van energie anderzijds losgekoppeld van het transport en de distributie. In België leidde dit tot het ontstaan van nieuwe bedrijven en tot het aantrekken van buitenlandse ondernemingen.

De liberalisering van de energiemarkt in België staat voor het toelaten van onderlinge concurrentie tussen twee spelers: de producenten en invoerders van energie enerzijds, en de leveranciers van aardgas en elektriciteit anderzijds. 

De liberalisering van de Belgische energiemarkt gebeurde in verschillende fasen:
Het Vlaamse Gewest:

  • vanaf 1 januari 2002: vrijmaking voor bedrijven die jaarlijks meer dan één gigawattuur elektriciteit verbruiken
  • vanaf 1 januari 2003: liberalisering voor de KMO's
  • vanaf 1 juli 2003: liberalisering voor de particulieren/gezinnen, zelfstandigen en vrije beroepen

Het Waalse Gewest & het Brussels Hoofstedelijk Gewest zetten hun markt open voor meerdere spelers op 1 januari 2007.
Dit betekent ondermeer dat iedereen die beschikt of een leveringsvergunning, uitgereikt door de overheid, voortaan gas en elektriciteit mag leveren aan bedrijven en particulieren. In het Vlaamse Gewest kan men bij VREG (Vlaamse Regulator van de Energiemarkt) terecht voor dergelijke vergunning. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest neemt BRUGEL (Brusselse Regulator voor Energie) deze taak op zich. CWaPE (Commission wallonne pour l'Energie) is dan weer bevoegd in het Waalse Gewest.

Waarom de energiemarkt vrijmaken of liberaliseren, en wat zijn de directe gevolgen voor de Belgische consument? 

De liberalisering van de energiemarkt heeft in de eerste plaats als doel de concurrentie te vergroten. Zij komt bijgevolg eindafnemers (de gezinnen en bedrijven) van energie tegoed. De eindverbruiker mag voortaan vrij kiezen bij welke energieleverancier hij zijn gas en elektriciteit aankoopt. Hij is dus niet langer aangewezen op de intercommunales voor de aankoop en levering van gas en elektriciteit.
Wie zelf geen keuze maakt voor een bepaalde leverancier, komt automatisch terecht bij de zogenaamde “standaardleverancier”. In Vlaanderen is dit meestal Luminus of Electrabel, in Wallonië Electrabel, Luminus of Essent. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest duidde Luminus aan.
Concurrentie tussen de verschillende leveranciers leidt tot scherpere prijzen en heeft bijgevolg een positieve invloed op de kost die de Belgische eindverbruiker betaalt voor zijn gas en elektriciteit. 
De producenten en de leveranciers van gas en elektriciteit, zijnde twee geliberaliseerde partijen, zijn genoopt om kwaliteitsproducten en diensten aan te bieden aan de scherpste prijzen om op die manier hun klantenbestand uit te bouwen en te behouden. 

De liberalisering was beter voor de Vlaamse consumenten. In de eerste plaats omdat de distributiekosten er lager zijn dan het nationale gemiddelde en ook door het gratis aantal kWh dat aan de huishoudens verleend wordt door het Vlaams Gewest. In Wallonië blijft de consument volgens de CREG meer betalen. (belga/tdb)

Het Belgisch energielandschap voor, en na de liberalisering 

Vóór de liberalisering was de Belgische energiemarkt volledig in handen van intercommunales die opereerden vanuit een monopoliepositie. De vrijmaking van de markt zorgde voor een opsplitsing van bevoegheden en activiteiten en liet concurrentie toe bij twee belangrijke spelers: de producenten en invoerders van gas en elektriciteit die de basis vormen van de keten, en de energieleveranciers die in direct contact staan met de eindgebruiker (gezinnen en bedrijven).

Actoren voor en na de vrijmaking van de Belgische energiemarkt

De energiemarkt voor, en na de liberalisering. We onderscheiden 5 belangrijke spelers op de Belgische vrijgemaakte energiemarkt: Producenten en invoerders van elektriciteit en gas, Transportnetbeheerders (TNB), Distributienetbeheerders (DNB), Leveranciers van energie en de Officiële reguleringsinstanties

We onderscheiden 5 belangrijke spelers op de Belgische vrijgemaakte energiemarkt:

  1. Producenten en invoerders van elektriciteit en gas
  2. Transportnetbeheerders (TNB)
  3. Distributienetbeheerders (DNB)
  4. Leveranciers van energie
  5. Officiële reguleringsinstanties

Producenten en invoerders van elektriciteit en gas

Sinds de vrijmaking van de energiemarkt is de concurrentie toegelaten tussen de producenten en invoerders van energie. Electrabel en EDF-Luminus zijn de belangrijkste producenten van elektriciteit in België. Sinds de vrijmaking doken er een aantal nieuwe spelers op waaronder ENI & EON. Vervolgens zijn er de zelfopwekkers (grote bedrijven die zelf hun elektriciteit produceren) en de producenten van groenestroom en WKK. Naast de productie in eigen land, zijn we voor onze elektriciteit ook aangewezen op import vanuit ondermeer Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. 
Ons aardgas wordt voor een groot deel ingevoerd vanuit Noorwegen, Nederland, Qatar en Rusland.

Transportnetbeheerders (TNB)

De Transportnetbeheerders (TNB) (ook wel eens “Transmissienetbeheerders” genoemd), staan in voor de organisatie, de uitbreiding en het onderhoud van het hoogspanningsnet of hogedrukgasnet. Zij zorgen vervolgens voor het transport van de elektriciteitscentrales en de gasterminals tot bij de grote industriële klanten en de gewestelijke distributienetbeheerders, en voor de onderlinge verbinding van hun netten met die in de buurlanden. In ons land is Elia de TNB voor elektriciteit en Fluxys de TNB voor gas

elektriciteit hoogspanningslijnengas transport piplines

Distributienetbeheerders (DNB).

De DNB (distributienetbeheerders) zijn verantwoordelijk voor de uitbouw en het onderhoud van een distributienet en verzorgen het transport van elektriciteit (onder laag- of middenspanning) en aardgas (onder lage of middendruk) tot bij de eindgebruiker (particulieren/gezinnen en bedrijven).

De distributienetbeheerders (DNB) in België
Ditributienetbeheerder
(DNB)
Logo Gewest
Eandis
Logo van de Vlaamse DNB, Eandis
Vlaams en Waals
Infrax
Logo van de Vlaamse DNB, Infrax
Vlaams en Waals
Sibelga
Logo van de DNB van Brussel, Sibelga
Brussel
ORES
Logo van de DNB van Wallonië, ORES
Waals
RESA
Logo van de DNB van Wallonië, RESA (ex-TECTEO-RESA & Nethys)
Waals
PBE (INFRAX)
Logo van de Vlaamse DNB, Infrax
Waals en Vlaams
AIEG
Logo van de DNB van Wallonië, AIEG
Waals
A.I.E.S.H.
Logo van de DNB van Wallonië, AIESH
Waals
Régie de Wavre
Logo van de DNB van Wallonië, Régie de Wavre
Waals

Leveranciers van energie

De energieleveranciers kopen energie aan bij de producenten en invoerders van elektriciteit en aardgas, en verkopen deze op hun beurt door aan de eindverbruiker (gezinnen, bedrijven). 
Enkel officieel erkende leveranciers in het bezit van een leveringsvergunning mogen energie leveren of verkopen. Zij zijn de tweede speler op de vrijgemaakte markt die vrij mogen concurreren.
De lijst van erkende Belgische energieleveranciers actief in het Vlaamse Gewest kan u hier terugvinden.

Alle leveranciers actief in België voor de particulieren

Officiële reguleringsinstanties

Tenslotte zijn er de officiële instanties die toekijken of elk van de partijen zich aan de normen en regels houdt. De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) doet dat op het federale vlak. Bovendien heeft elk Gewest zijn regulator: de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) in het Vlaamse Gewest, de Brusselse Regulator voor Energie (BRUGEL) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, en de Commission wallonne pour l'Energie (CWaPE) in het Waalse Gewest.

Reguleringsinstanties in België
Logo Regulator Op welk niveau
Logo van de nationale regulatoor, CREG
CREG
Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas
Commission de Régulation de l'Électricité et du Gaz
Nationaal
Logo van de Vlaamse Gewest regulatoor, VREG
VREG
Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt
Vlaams Gewest
Logo van de Brussel-Hoofdsteedelijke Gewest, BRUGEL
BRUGEL Brussels Hoofsteedelijke Gewest
Logo van de Waalse DNB, CWAPE
CWAPE Waals Gewest
 
Partager sur Facebook  Partager sur Twitter  Partager sur Google Plus