Wat is een airconditioning?

Een airconditioning is een toestel dat de temperatuur van je woning, of toch van bepaalde kamers, regelt. Het werkt volgens het principe van koeling en verkoelt de omgevingslucht. Afhankelijk van het model kan het een ruimte ook verwarmen.

Een airco maakt koude lucht aan met een koelvloeistof. De werking lijkt daardoor op die van een koelkast en berust op vier essentiële onderdelen:

  1. een verdamper, waarmee de vloeistof de warmte uit de kamerlucht opneemt en vervolgens verdampt;
  2. een condensor, waarin de vloeistof opnieuw vloeibaar wordt doordat ze door de buitenlucht wordt afgekoeld;
  3. een compressor, die het gas samenperst zodat de temperatuur sterk stijgt en de vloeistof haar warmte buiten kan afgeven;
  4. een expansieventiel, dat de druk laat dalen, wat de temperatuurdaling veroorzaakt die nodig is voor de warmte-uitwisseling met de omgevingslucht.

De meeste airco's zijn tegenwoordig reversibel. Dat betekent dat ze naast koeling ook kunnen dienen als verwarming in de winter.

Welke soorten airco's bestaan er?

Elke airco bevat de vier bovenstaande onderdelen. Toch bestaan er twee grote uitvoeringen:

  1. de monoblok-airco, waarbij alle onderdelen in één enkele unit zitten;
  2. de split-airco, waarbij de onderdelen meestal over twee units verdeeld zijn: één binnen en één buiten. Sommige modellen lopen zelfs op tot 6 units.

De split-airco's hebben doorgaans de beste prijs-kwaliteitverhouding en zijn vaak stiller dan de monoblokken, omdat hun compressor zich buiten bevindt. Hieronder vind je de belangrijkste varianten.

Console-airco

Kenmerken
  • Wordt meestal op de vloer geplaatst, maar kan ook onderaan een muur;
  • Beschikbaar met enkele of dubbele luchtstroom (één of twee luchtuitlaten);
  • Vereist installatie door een vakman;
  • Geschikt voor grote ruimtes zoals een woonkamer;
  • Stil en krachtig.
Gemiddelde prijs
€ 1.000 tot € 2.500

Muurairco

Kenmerken
  • Het meest verspreide model;
  • Wordt hoog aan de muur bevestigd;
  • Vereist installatie door een vakman;
  • Compact en esthetisch;
  • Verkrijgbaar als monoblok of split.
Gemiddelde prijs
€ 400 tot € 600, afhankelijk van monoblok of split en reversibel of niet

Cassette-airco

Kenmerken
  • Inbouwbaar in een verlaagd plafond voor ruimtes van minstens 3 m hoog (kantoren…);
  • Verdeelt de lucht gelijkmatig over oppervlaktes tot 70 m².
Gemiddelde prijs
€ 1.000 tot € 2.600, naargelang de te koelen of te verwarmen oppervlakte

Kanaalairco

Kenmerken
  • Onzichtbaar, op de ventilatieroosters na;
  • Hoog vermogen;
  • Wordt in verlaagde plafonds geïnstalleerd;
  • Het filtersysteem ontvochtigt en zuivert de lucht.
Gemiddelde prijs
€ 800 tot € 6.500

Mobiele airco

Kenmerken
  • Verplaatsbaar op wieltjes;
  • Doorgaans luidruchtiger dan de andere aircomodellen.
Gemiddelde prijs
€ 300 tot € 1.800, naargelang het vermogen en monoblok of split

Hoeveel verbruikt een airco?

Bij de keuze van een airco is het stroomverbruik minstens even belangrijk als de prijs, want het weegt rechtstreeks door op je elektriciteitsfactuur. Een airco is over het algemeen een energieverslindend toestel, zeker de split-modellen met een dubbele unit.

Om het verbruik van een airco te kennen, kijk je eerst naar het energielabel, dat sinds 2021 in Europa loopt van A (zuinigst) tot G (minst zuinig). Op dat label vind je onder meer:

  • de energieprestatie van de airco (van A tot G);
  • het gemiddelde jaarverbruik, uitgedrukt in kWh/jaar;
  • het koelvermogen, uitgedrukt in kW;
  • of de airco reversibel is en dus ook kan verwarmen.

Je kan het jaarverbruik van je airco ook zelf berekenen op basis van je gebruik met deze formule:

Formule verbruik airco

Aantal gebruiksuren per dag × aantal gebruiksdagen per jaar × (vermogen in watt / 1.000) = verbruik in kWh

Vermenigvuldig het resultaat met de prijs per kWh die je bij je leverancier betaalt, en je weet meteen wat je airco je op een jaar kost.

Wat is een ventilator?

Een ventilator is een elektrisch toestel met bladen of turbines die door een motor worden aangedreven en zo een luchtstroom creëren. In tegenstelling tot een airco produceert hij geen koude lucht: hij verlaagt de kamertemperatuur niet, maar verplaatst de omgevingslucht. Dat versnelt de verdamping van het zweet op je huid en geeft zo een onmiddellijk verkoelend gevoel.

Meestal werken ventilatoren op een stopcontact, maar sommige modellen zijn oplaadbaar via een batterij.

Welke soorten ventilatoren zijn er?

Er zijn twee grote categorieën ventilatoren: de vaste en de mobiele. Vaste ventilatoren kunnen niet van de ene naar de andere kamer verplaatst worden. Voor die categorie zijn er twee modellen:

  • de plafondventilator, ideaal voor grote leefruimtes of slaapkamers, want hij verkoelt een oppervlakte tot 40 m². Sommige modellen hebben een verlichting, andere kunnen in de winter omgekeerd draaien om de warme lucht naar beneden te brengen. De prijs ligt tussen € 100 en € 600, naargelang het vermogen en de uitrusting;
  • de muurventilator, die aan de muur hangt en vaak met een afstandsbediening werkt. Hij oscilleert, waardoor je de lucht kan sturen. Voor huishoudelijk gebruik kost hij gemiddeld tussen € 50 en € 500, voor professioneel gebruik loopt de prijs hoger op.

Geef je de voorkeur aan een mobiele ventilator, dan vind je in de tabel hieronder de bestaande modellen.

Tafelventilator (op sokkel)

Kenmerken
  • Overal plaatsbaar (meubel, bureau…), bij voorkeur op 1 m hoogte;
  • Verkoelt één persoon.
Prijs
€ 15 tot € 150

Statiefventilator (op voet)

Kenmerken
  • Stevig luchtdebiet;
  • Verkoelt meerdere personen of een hele kamer;
  • Verstelbare voet;
  • Kan oscilleren;
  • Meestal met verschillende snelheidsstanden.
Prijs
€ 20 tot € 90

Torenventilator (kolom)

Kenmerken
  • Hoog, discreet en makkelijk op te bergen;
  • Verticale luchtstroom die een hele kamer en meerdere personen van kop tot teen verkoelt.
Prijs
€ 15 tot € 120

Bladloze ventilator

Kenmerken
  • Design en hoogwaardig (bijvoorbeeld de Dyson-ventilator);
  • Zuinig door de afwezigheid van bladen;
  • Stil;
  • Krachtige en continue ventilatie.
Prijs
€ 300 tot € 500

Luchtcirculator

Kenmerken
  • Meer geschikt voor professioneel gebruik en grote ruimtes (loodsen, kantoortuinen…);
  • Relatief luidruchtig;
  • Plaatsbaar op de vloer of aan de muur;
  • Ververst de warme en vochtige lucht;
  • Voert stof en nare geuren af.
Prijs
€ 100 tot € 1.000

Hoeveel verbruikt een ventilator?

Net als bij een airco let je vóór de aankoop van een ventilator op het vermogen, het beoogde gebruik en het energielabel. Het verbruik bereken je met dezelfde formule als bij elk ander huishoudtoestel:

Formule verbruik ventilator

Aantal gebruiksuren per dag × aantal gebruiksdagen per jaar × (vermogen in watt / 1.000) = verbruik in kWh

Ter vergelijking: hieronder vind je het gemiddelde vermogen, uitgedrukt in watt, van de eerder genoemde ventilatoren:

  • tafelventilator: 30 W;
  • statiefventilator: 70 W;
  • torenventilator: 45 W;
  • bladloze ventilator: 35 W;
  • luchtcirculator: 45 W.

Een ventilator verbruikt dus een fractie van wat een airco nodig heeft: waar een airco al snel enkele honderden watt tot meer dan 1.000 W vraagt, blijft een ventilator meestal onder de 70 W.

Airco of ventilator: wat kies je?

De keuze tussen een airco of een ventilator hangt vooral af van hoe vaak je het toestel gebruikt. Woon je in een warme streek, dan is een airco interessanter omdat hij efficiënter en krachtiger is. Wil je jezelf alleen tijdens de warmste dagen wat verkoelen, dan volstaat een ventilator meestal.

Na het overzicht van de modellen en prijzen zie je hieronder de belangrijkste verschillen tussen beide toestellen, zodat je een gerichte keuze kan maken.

  • Produceert echt koude lucht en verlaagt de kamertemperatuur;
  • Ververst, zuivert en ontvochtigt de lucht;
  • Verbruikt meer energie;
  • Wisselend geluidsniveau: stil bij een split (binnenunit), luidruchtig bij een mobiel of monoblok model;
  • Doet er langer over om de ruimte af te koelen;
  • Duurder in aankoop;
  • Vereist een afvoerslang of een min of meer complexe installatie.

Ventilator
  • Produceert geen koude lucht: verplaatst de lucht en creëert een koelgevoel;
  • Onmiddellijk verkoelend effect;
  • Verbruikt minder energie;
  • Vaak luidruchtiger dan een split-airco, zeker op hoge snelheid;
  • Werkt enkel op wie rechtstreeks in de luchtstroom zit;
  • Goedkoper in aankoop;
  • Heeft enkel een stopcontact nodig.

Hoewel een airco de lucht zuivert en ververst, heeft een ventilator voor een klimaat als dat van België vaak de beste prijs-kwaliteitverhouding, gezien het beperkte aantal echt warme dagen per jaar.

Hoe verlaag je je elektriciteitsfactuur via je leverancier?

Heb je een airco of een ander energieverslindend toestel, dan let je best op je elektriciteitsfactuur en dus op de prijs per kWh die je elke maand betaalt. Met onze pagina over de goedkoopste energieleveranciers heb je steeds zicht op de voordeligste leveranciers van België.

We raden aan om de aanbiedingen één keer per jaar te vergelijken, zodat je altijd van de beste tarieven geniet. Vergelijk vrijblijvend via onze energievergelijker en verlaag meteen je factuur.

Naast de keuze van je leverancier helpt het ook om dagelijkse gewoontes aan te passen die je energieverbruik verminderen. Die kunnen een positief effect hebben op het bedrag van je facturen.

Veelgestelde vragen over airco en ventilator

Een airco verbruikt veel meer dan een ventilator. Een kleine airco vraagt 500 tot 1.200 W, terwijl een ventilator gemiddeld tussen 30 en 70 W blijft. Een ventilator koelt de lucht echter niet actief: hij verplaatst de lucht en geeft een verkoelend gevoel. Voor een echte temperatuurdaling is enkel een airco doeltreffend.

Voor de meeste Belgische woningen volstaat een ventilator: het aantal echt warme dagen per jaar is beperkt en de prijs-kwaliteitverhouding is uitstekend. Woon je in een slecht geïsoleerde woning of heb je last van aanhoudende hitte, dan biedt een airco meer comfort, zij het tegen een hoger verbruik en een hogere aankoopprijs.

Ja. De meeste airco's zijn tegenwoordig reversibel en werken in de winter als een lucht-luchtwarmtepomp. Ze leveren dan meerdere kWh warmte per 1 kWh elektriciteit, wat zuiniger is dan klassieke elektrische verwarming. Of het voordeliger is dan je gasketel, hangt af van je energieprijzen.

Gebruik de formule: aantal gebruiksuren per dag × aantal gebruiksdagen per jaar × (vermogen in watt / 1.000) = verbruik in kWh. Vermenigvuldig dat met je prijs per kWh om de jaarkost te kennen. Zo zie je meteen het verschil tussen een zuinige ventilator en een energieverslindende airco.